Newsletter serwisu


Owady szkodniki roślin

Nikogo nie trzeba przekonywać, że rola owadów w życiu roślin jest olbrzymia. Na płaszczyźnie ogrodów, przedstawiciele owadziej rodziny w głównej mierze odpowiadają za zapylanie kwiatów, ale to nie jedyna ich rola. Najliczniejsza grupa zwierząt zadziwia zróżnicowaniem i obok pożytecznych form występują także nieprzychylne nam owady, zaliczane do szkodników.  Aby skutecznie z nimi walczyć, należy nauczyć się identyfikować intruza, poznać jego naturę, a także sposoby zapobiegania jego wystąpieniu oraz zwalczania.
   
Ogród stanowi przestrzeń, która jest miejscem bytowania olbrzymiej ilości owadów. Ponieważ ogrody są bardzo różne, obecność konkretnych gatunków, zwłaszcza przychylnych ogrodnikowi, nie jest znów taka oczywista. O tym, że w ogrodzie źle się dzieje, zaobserwujemy wówczas, kiedy nasze rośliny będą szczególnie często atakowane przez szkodniki. Poprzez nagminne stosowanie środków ochrony roślin, często toksycznych także dla pożytecznych mieszkańców ogrodu pogłębiamy dysproporcje pomiędzy szkodnikami, a ich naturalnymi wrogami. Należy podkreślić, że szkodniki z czasem, poprzez mutacje uodparniają się na insektycydy, co prowadzi do poszukiwania coraz to nowszych, a zarazem droższych rozwiązań. Wielkie spustoszenie ma miejsce zwłaszcza na plantacjach rolniczych, gdzie przy masowym stosowaniu środków ochrony roślin, eliminuje się szkodniki, a one wciąż rosną w siłę, czego nie można powiedzieć o sprzymierzeńcach.

Chcąc skutecznie walczyć z owadzimi szkodnikami roślin, należy przede wszystkim  zdać sobie sprawę, że szkody spowodowane obecnością szkodnika powinny być normą na poziomie do około 30% . Straty na takim poziomie uzyskamy przy ekologicznym podejściu do uprawy roślin, a więc zwalczając szkodniki wyłącznie naturalnymi środkami, oczywiście przy zbliżeniu się do stanu równowagi biologicznej w ogrodzie, co nie jest znów takie proste.

Równowaga biologiczna jest stanem, w którym m.in. liczba szkodników oraz organizmów pożytecznych jest na stałym poziomie bądź też nieznacznie się waha. Nie ma mowy o takich proporcjach w ogrodach, w których brak roślinnego zróżnicowania. Bioróżnorodność wsparta działaniami ogrodnika przyniesie wiele dobrego. Wzorując się na przyrodzie możemy wiele osiągnąć, ale ogrody oparte na tego typu założeniach stylistycznie nie muszą odpowiadać każdemu. W ogrodach „ubogich” gdzie próżno szukać zróżnicowania roślinnego, ataki szkodników będą liczne. W takiej sytuacji warto korzystać z biologicznych sposobów zwalczania szkodników, a jak to nie pomoże, wówczas sięgnąć po środki chemiczne.

Zróżnicowanie owadzich intruzów

O szkodnikach dowiadujemy się zazwyczaj wówczas, kiedy zaobserwujemy pierwsze negatywne zmiany na roślinach. Intruzi żerując na korzeniach, łodydze, liściach, pąkach oraz kwiatach dają wiele sygnałów o swojej obecności choć zdarza się, że objawy ich obecności pojawiają się zbyt późno, aby udało się uratować daną roślinę.

Najczęściej obecność szkodnika rozpoznajemy m.in. po dziurach na blaszce liściowej ( gąsienice), nakłuciach, powodujących przebarwienia i deformacje (mszyce, przędziorki), a także poprzez tzw. miny, a więc wyżartą tkankę wewnątrz blaszki liściowej. Za deformację liści odpowiadają także niewidoczne nicienie.

Zmienność szkód wyrządzanych przez szkodniki uzależniona jest od rodzaju aparatu gębowego.

Możemy wyróżnić m.in.

Aparat gębowy gryzący- szkodnik żywi się pokarmem stałym, a więc np. blaszką liściową, korzeniami (gąsienice, pędraki, rolnice itp.),
Aparat gryząco ssący (np. osy),
Aparat kłująco- ssący (np. pluskwiaki).

Wiele z owadzich szkodników żeruje na roślinach tylko w fazie larwalnej. Poza tym, mogą pojawić się m.in. na roślinach doniczkowych, balkonowych, ozdobnych, sadowniczych oraz warzywnych.

Owady szkodniki roślin doniczkowych

Rośliny doniczkowe uprawiane w mieszkaniach są szczególnie narażone na atak szkodników. W doniczkach uprawiamy przede wszystkim rośliny egzotyczne, wymagające szczególnych warunków uprawy, o które ciężko zwłaszcza w okresie jesienno- zimowym, kiedy zazwyczaj pojawia się problem centralnego ogrzewania i zbyt suchego powietrza. Krótkie,  zazwyczaj zachmurzone dni wiążą się z niewielką ilością światła, wpadającą przez okna do naszych mieszkań.
Niesprzyjające warunki, sprawiają, że rośliny stają się słabe i bardziej podatne na szkodniki.

Owady szkodniki roślin - chrabąszcz larwa
Owady szkodniki roślin - chrabąszcz larwa

Wybrane owady- szkodniki roślin doniczkowych

Wciornastki (Thysanoptera)- niewielkie szkodniki znane jako przylżeńce. Wyróżniamy tysiące gatunków wciornastków, z których większość odżywia się sokami roślinnymi, a wybrane gatunki atakują nasze rośliny doniczkowe. Objawem pojawienia się szkodnika są jasne , białosrebrzyste plamy z czarnymi plamkami, będącymi odchodami.

Wełnowce (Pseudococcidae)- zaliczane do czerwców niewielkie pluskwiaki pokryte białą, woskową wydzieliną z niteczkami przypominającymi kłaczki waty. Wydzielając rosę miodową, odpowiadają za pojawienie się grzybów sadzakowych.

Mączliki (Aleyrododea)- jedne z najbardziej uciążliwych szkodników roślin doniczkowych. Osiągają do 2 mm długości, a rozpoznać je można poprzez woskowe, mączaste, wydzieliny jakie pokrywają ich ciało. Szkodnik w stadium dorosłym wyposażony jest w skrzydła, które umożliwiają mu przenoszenie się na inne rośliny. Na liściach zaatakowanej rośliny zaobserwujemy liczne białe mączliki, niewielkie larwy oraz liczne jajeczka.

Mszyce (Aphidoidea) – jedne z najczęstszych szkodników roślin, także uprawianych w mieszkaniach. To niewielkie pluskwiaki, żerujące na młodych przyrostach, wysysając soki roślinne. Powodują deformację liści, wydzielają rosę miodową, doprowadzając do pojawienia się grzybów sadzakowych.

Tarczniki (Diaspididae)- także zaliczane do czerwców, obejmują ponad tysiąc gatunków. Szkodniki o charakterystycznej budowie, skryte pod wypukłą brązowawą tarczką. Żywią się sokiem roślinnym i także wytwarzają rosę miodową.

Ziemiórki (Sciaridae)- zaliczane do muchówek, niewielkie czarne owady, składające jaja w podłożu. Podłużne, białe larwy z czarną główką żerują w podłożu na korzeniach. Uszkodzenia korzeni prowadzą do zamierania roślin.

Owady- szkodniki na balkonie i tarasie

Rośliny balkonowe rosnące w nieodpowiednich warunkach i błędnie pielęgnowane, wykazują podatność na ataki szkodników. Zagrożenie stanowią także szkodniki zaliczane do owadów.
Z pewnością najczęstszym szkodnikiem roślin balkonowych i tarasowych są mszyce m.in. mszyca ziemniaczana, mszyca brzoskwiniowa. W momencie dostrzeżenia szkodnika natychmiast należy przystąpić do jego zwalczania, aby kolonia za bardzo się nie rozrosła i stanowiła zagrożenia także dla innych roślin.

Poza mszycami należy uważać na miniarki, gąsienice, mączliki oraz czerwce (miseczniki, tarczniki oraz wełnowce).
 

Owady szkodniki roślin - mszyce
Owady szkodniki roślin - mszyce

Owady- szkodniki w ogrodzie ozdobnym

Ogrody ozdobne powinny obfitować w zróżnicowaną roślinność, zakątki, miejsca, gdzie znajdą schronienie liczni sprzymierzeńcy ogrodnika, a więc wszelkie organizmy, które pełnią rolę naturalnych wrogów także owadów- szkodników.

Pielęgnacja roślin powinna uwzględnić wymagania klimatyczno- glebowe oraz stanowiskowe, które sprzyjają zdrowotności roślin, a tym samym wyższą odporność na atak szkodników.

Z pewnością najczęstszym szkodnikiem roślin ozdobnych są mszyce. Żerując na młodych przyrostach, skutecznie ograniczają wzrost roślin, a także powodują deformacje oraz sprzyjają pojawieniu się grzybów sadzakowych. Należy im przeciwdziałać od momentu zauważenia pierwszych szkodników. One bardzo szybko rozmnażają się, więc nie ma mowy o zwlekaniu z interwencją.

Faktem jest, że mszyce preferują konkretne gatunki roślin, jednak liczne gatunki tych szkodników sprawiają, że są dominującymi szkodnikami roślin ozdobnych.

Gąsienice, opuchlaki to kolejni nieproszeni goście, którzy mogą żerować na wielu gatunkach roślin.

Uprawiając iglaki należy uważać na ochojniki, miseczniki, mszyce, miniarki. Róże narażone są przede wszystkim na mszyce, nimułkę różaną oraz zwójki. Rhododendrony na opuchlaki oraz wciornastki. Lilie na poskrzypkę liliową, bukszpan na mączlika, trawnik na pędraki, podobnie jak kosaćce kłączowe, piwonia, mieczyk.

Owady szkodniki roślin - stonka
Owady szkodniki roślin - stonka

Owady- szkodniki w sadzie

Sad jest  szczególnie narażony na szkodniki, a chęć zebrania obfitego plonu w postaci dorodnych owoców, sprawia, że bardzo staramy się, aby nasze drzewa i krzewy ochronić przed licznymi intruzami.

Ze szkodników jabłoni, szczególnie uważajmy na owocówkę jabłkóweczkę, owocnicę jabłkową, pryszczarka jabłoniaka, kwieciaka,  namiotnika jabłoniowego, mszyce, oraz przeziernika jabłkowego.

Grusze narażone są na miodówki, mszycę, owocnicę gruszową, kwieciaka, pryszczarka oraz wciornastka owocowego.

Czereśnie i wiśnie, atakowane są najczęściej przez mszycę, kwieciaka pestkowca, śluzownicę ciemną, nasionnicę trześniówkę.

Śliwy oraz brzoskwinie narażone są na mszyce, miseczniki, namiotnika owocowego oraz owocówkę śliwkóweczkę.

Winorośl narażona jest m.in. na zwójki, porzeczka na pryszczarki, mszyce, a malina na kwieciaka malinowca, pryszczarki oraz mszyce.

Ulubione przez wszystkich truskawki bardzo często atakowane są przez pędraki, drutowce oraz mszyce.

Poza wspomnianymi owadami- szkodnikami miejmy na uwadze także rolnice, skocza różanego, zwójki oraz piędzika przedzimka.
   
Owady- szkodniki w ogrodzie warzywnym

Warzywa tak jak pozostałe rośliny użytkowe i ozdobne, najczęściej atakowane są przez mszyce. Poza nimi wiele roślin warzywnych atakowanych jest przez mączliki, śmietki, pchełki, strąkowce oraz turkucia podjadka. 
   

Owady szkodniki roślin - stonka
Owady szkodniki roślin - stonka

Zapobieganie szkodnikom

Zapobieganie wystąpieniu szkodników jest o wiele bardziej opłacalne niż późniejsze ich zwalczanie.

Podstawowe metody zapobiegania owadom szkodnikom
  Kwarantanna – metoda stosowana przede wszystkim w przypadku roślin doniczkowych, uprawianych w mieszkaniu. Po zakupie rośliny do czterech tygodni przetrzymujemy ją w osobnym pomieszczeniu niż pozostałe uprawiane rośliny doniczkowe. W tym czasie, należy obserwować roślinę i w przypadku zaobserwowana szkodnika. Należy pamiętać, że wiele szkodników pojawia się w naszych mieszkaniach ponieważ dostają się z zewnątrz m.in. poprzez nowo zakupione rośliny.
    Zakup roślin w odmianie mniej podatnej na najbardziej zagrażające danemu gatunkowi szkodniki.
    Prawidłowa pielęgnacja roślin.
    Zmianowanie upraw.
    Współrzędna uprawa roślin.
    Dążenie do równowagi biologicznej w ogrodzie.
  Sprzyjanie organizmom pożytecznym ( różnorodność nasadzeń, domki dla owadów, sadzenie roślin nektarodajnych, trawy, stare pnie, budki lęgowe itp.)

Zwalczanie szkodników

W zwalczaniu szkodników ważne jest, aby stosowane metody były skuteczne , przyjazne dla środowiska, a także zapobiegały przyszłemu pojawieniu się intruzów.

Niestety najczęściej stosowaną metodą zwalczania szkodników jest metoda chemiczna. Polega ona na zastosowaniu środków chemicznych. Zastosowanie środka chemicznego wiąże się zazwyczaj z unicestwieniem większej liczy owadzich organizmów. Poza szkodnikami zabijane są także owady pożyteczne. W przypadku konieczności zastosowania środka chemicznego starajmy wybierać się środki selektywne, a więc takie, które nie zwalczają owadów pożytecznych.

Mechaniczne metody zwalczania to przede wszystkim ręcznie zbieranie szkodników. Jest to możliwe zwłaszcza na niewielkich zagonach np. ziemniaków, gdzie bez problemu jesteśmy w stanie zebrać stonkę ziemniaczaną. Mocno porażone części roślin można ścinać i palić. Kolejnym sposobem zwalczania szkodników zaliczanym do metody mechanicznej jest stosowanie lepkich tablic oraz opasek, do których przylepiają się szkodniki. Poza tym można stosować pułapki feromonowe, specjalne obręcze umieszczane na pniach oraz drobne siateczki np. rozkładane na warzywach.

Biologiczne zwalczane szkodników to m.in.

Wykorzystanie organizmów pożytecznych do których należą m.in. pająki, skorki, ropuchy, jeże, ważki, biedronki, złotooki, drapieżne pryszczarkowate, muchówki z rodziny bzygowatych, nietoperze.

Wykorzystane roślin zawierających substancje zwalczające szkodniki. Sporządzanie z nich wywary mogą posłużyć jako naturalny środek do zwalczania popularnych szkodników roślin np. przędziorków, mszyc, owocówek itp. Do roślin o takich właściwościach zaliczymy m.in. skrzyp, wrotycz, pokrzywa zwyczajna, czosnek, cebula, bylica piołun.

Tekst: Grzegorz Bogucki


Oceń artykuł:
przetwarzam....
5.00 / 17 razy oceniany

Komentarze do tego artykułu:


Tytuł:
Komentarz:
Imię:

Jaka to roślina

Bezpłatny biuletyn o kwiatach

Co to jest newsletter ?

Moje ulubione cebulowe kwiaty wiosenne to:

Krokusy

Szafirki

Tulipany

Hiacynty

Narcyzy

Zobacz wyniki

Kontakt z redakcją serwisu


Copyright © 2005 - 2014 SwiatKwiatow.pl

Zapisz się do naszego bezpłatnego biuletynu.

A będziesz otrzymywał informacje o uprawie roślin i kwiatów oraz pielęgnacji ogrodu. Kwiaty to Nasza pasja, którą chętnie się z tobą podzielimy.

Twój email::

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. [zamknij]