Krzewy zimozielone - podstawowa wiedza o ich uprawie

     Obecnie jest bardzo duży wybór tego typu gatunków i jest w czym wybierać, oczywiście zanim wybierzemy daną roślinę, zapoznajmy się z jej wymaganiami i jak sobie radzi w naszych warunkach klimatycznych. Najlepsze warunki dla bardziej wrażliwych gatunków zimozielonych występują w zachodniej Polsce.

 

     Krzewy zimozielone mają to do siebie, że ich liście utrzymują się przez kilka lat (3-6 lat), a potem opadają. Co roku oczywiście pojawiają się nowe, dlatego mamy je wciąż zielone. Wcześniej spotykało się opinie, że większość gatunków zimozielonych jest zbyt wrażliwa na panujące u nas mrozy, jednak lata pokazują, że nie jest z tą odpornością tak źle a bardziej zagrażają im wysuszające wiatry, aniżeli mrozy. Musimy pamiętać, że mają one inną fizjologię (chodzi głównie o gospodarkę wodną) od roślin o ulistnieniu sezonowym. W okresie zimowym woda zawarta w roślinie wyparowuje zwłaszcza, podczas ciepłych dni a szczególnie wiejących wiatrów. Ubywająca woda powinna być na bieżąco uzupełniana, ale przy zamarzniętej glebie roślina nie ma możliwości uzupełniania jej ubytków. Zachodzi zjawisko suszy fizjologicznej, prowadzącej do wysuszenia rośliny. Z obserwacji wynika, że niewielkie spadki temperatury z połączeniem silnych wiatrów, są o wiele bardziej szkodliwe aniżeli silne mrozy. Oczywiście nie jest to reguła i sam mróz może również poczynić szkody. Najlepiej jest, gdy zima jest śnieżna, wówczas to krzewy zimozielone mają odpowiednią wilgoć i ochronę przed wiatrem i mrozem.

      Gatunki zimozielone wymagają w większości półcienistych stanowisk, ponieważ są bardziej narażone na negatywne skutki bezpośredniego działania słońca. Dobrze jest je sadzić pod koronami drzew, w takim miejscu rozproszone światło nie jest groźne. Pamiętajmy jednak, że gatunki zimozielone w większości wykształcają płytki system korzeniowy, dlatego sadźmy je pod drzewami o głębokim systemie korzeniowym, aby nie były dla nich konkurencją. Ponieważ lubią wilgoć, powinny być sadzone w pobliżu różnego rodzaju cieków wodnych. Oczywiście nie w każdym ogrodzie możemy im takie warunki zapewnić, więc powinniśmy je sadzić w grupach, gdzie wilgoć będzie się dłużej utrzymywała, jeżeli wielkość ogrodu nie jest wystarczająco duża na takie nasadzenia, to posadzony pojedynczo okaz, powinniśmy otoczyć szczególną opieką. Jak już pisałem wielkim problemem dla zimozielonych są wiatry, dlatego też sadźmy je w takim miejscu w którym nie będą na nie bezpośrednio narażone. Można posadzić w grupie innych roślin, które będą stanowić zaporę od wiatru. Najlepiej, aby ogród był otoczony żywopłotem, który najlepiej sprawdza się jako wiatrochron. Nie powinniśmy sadzić je blisko budynków, ponieważ nagrzane mury w okresie letnim mogą nam poparzyć roślinę. Przez cały okres wegetacji musimy je  w razie potrzeby podlewać, zwłaszcza na lekkich, szybko wysychających glebach. Oczywiście nawożenie wykonywane tylko do końca czerwca, aby roślina zdążyła się przygotować do zimy. Przed nastaniem zimy (koniec października- początek listopada), należy obficie nawodnić glebę i spryskiwać rośliny. Podlewamy tak, aby woda utrzymywała na powierzchni 2-3 dni. W rejonach chłodniejszych okrywamy je gałązkami świerkowymi lub innymi materiałami np. agrowłóknina. Na wiosnę możemy zauważyć, ze nasze rośliny mają pomarszczone liście, to efekt braku wody, podlewanie i spryskiwanie rośliny do miesiąca powinno przywrócić naturalny wygląd roślinie.

 

      Jeżeli chodzi o ich cięcie, to raczej dokonuje się go, co kilka lat, w celu ich zgęszczenia.

 

     Przed posadzeniem wybranego krzewu, należy przygotować odpowiednio glebę, która powinna spełniać wymagania zakupionej rośliny. Większość krzewów zimozielonych udaje się na glebach o odczynie pH 5,5- 7 czyli od lekko kwaśnego do obojętnego. Gatunki wrzosowate, które najczęściej można spotkać w naszych ogrodach wymagają gleby próchniczej i kwaśnej (pH 4,0- 5,5), dlatego też należy zakupić odpowiednie podłoże dla nich, bo nie poradzą sobie w zwykłym podłożu. Wykopany dołek pod zakupiony krzew, powinien być dostatecznie duży, aby korzenie miały jeszcze w nim luz. Wypełniamy je przygotowanym podłożem, polewamy wodą i pozostawiamy, aby nabrało spoistości i dopiero wówczas sadzimy. Po posadzeniu obficie podlewamy i spryskujemy wodą, następnie ściółkujemy, co jest bardzo ważne, ponieważ ogranicza parowanie i dłużej utrzymuje wilgotność. Najlepszym terminem na sadzenie jest kwiecień, co zapewni odpowiednie ukorzenienie się rośliny i lepsze jej przygotowanie do zimy. Dopuszcza się również sadzenie na przełomie sierpnia i września, ale rośliny kupione w pojemnikach.

Wybrane gatunki zimozielone

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Kategoria
Akuba japońska	Aucuba Japonia	Krzew
Bażyna czarna	Empetrum nigrum	Krzewinka lub krzew
Berberys Gagnepaina	Berberis gagnepainii var. lanceifolia	Krzew
Berberys gruczołkowy	Berberis verruculosa	Krzew
Berberys Julianny	Berberis julianae	Krzew
Berberys Wilsona	Berberis wilsoniae	Krzew
Bluszcz pospolity	Hedera helix	Pnącze
Brukentalia ostrolistna	Bruckenthalia spiculifolia	Krzew
Bukszpan wieczniezielony	Buxus sempervirens	Krzew lub małe drzewo
Chamedafne północna	Chamaedaphne calyculata	Krzew
Dabecja kantabryjska	Daboecia cantabrica	Krzewinka
Głogownik	Photinia	Krzew
Golteria pełzająca	Gaultheria procumbens	Krzewinka
Hebe	Hebe	Krzew
Irga Dammera	Cotoneaster dammeri	Krzew
Jemioła pospolita	Viscum album	Krzew
Języcznik zwyczajny	Phyllitis scolopendrium	Paproć
Kalina Burkwooda	Vibrnum xburkwoodii	Krzew
Kalina sztywnolistna	Vibrnum rhytidophhyllum	Krzew
Kalmia szerokolistna	Kalmia latifolia	Krzew
Kalmia wąskolistna	Kalmia angustifolia	Krzew
Laurowiśnia wschodnia	Prunus laurocerasus	Krzew
Lawenda wąskolistna	Lavandula angustifolia	Poddrzew
Mahonia pospolita	Mahonia aquifolium	Krzew
Mahonia rozłogowa	Mahonia repens	Krzew
Mącznica lekarska	Arctostaphylos uva-virsi	Krzewinka
Menziesia	Menziesia	Krzew
Modrzewnica pospolita	Andromeda polifonia	Krzewinka
Naskałka pełzająca	Loiseleuria procumbens	Krzewinka
Ognik szkarłatny	Pyracantha coccinea	Krzew
Ostrokrzew kolczasty	Ilex quifolium	Krzew, drzewo
Ostrokrzew Meservy	Ilex xmeserveae	Krzew
Paprotnik szczecinkozębny	Polystichum setiferum	Paproć
Pernecja chilijska	Pernetia mucronata	Krzew
Pieris japoński	Pieris japonica	Krzew
Pieris kwiecisty	Pieris floribunda	Krzew
Podrzeń żebrowiec	Blechnum spicant	Paproć
Pomocnik baldaszkowi	Chimaphila umbellata	Krzewinka
Różanecznik dahurski	Rhododendron dauricum	Krzew
Różanecznik katawbijski	Rhododendron catawbiense	Krzew
Różanecznik kaukaski	Rhododendron caucasicum	Krzew
Różanecznik krótkoowocowy	Rhododendron brachycarpum	Krzew
Różanecznik Smirnowa	Rhododendron smirnowii	Krzew
Runianka japońska	Pachysandra terminali	Krzewinka
Skimia japońska	Skimmia japonica	Krzew
Stranwesia Dawida	Stranvaesia davidiana	Krzew
Suchodrzew chiński	Lonicera pileata	Krzew
Szczodrzeniec	Cytisus	Krzew
Trzmielina Fortune’a	Euonymus fortunei	Krzew
Wawrzynek główkowy	Daphnecneorum	Krzewinka
Wrzos pospolity	Calluna vulgaris	Krzew lub krzewinka
Wrzosiec	Erica	Krzewinka, krzew, małe drzewa
Zenobia śniada	Zenobia pulverulenta	Krzew
Zimoziół północny	Linnaea borealis	Krzewinka
Żurawina błotna	Vaccinium oxycoccos	Krzewinka
Żurawina drobnoowocowa	Vaccinium microcarpum	Krzewinka
Żurawina wielkoowocowa	Vaccinium macrocarpon	Krzewinka
Barwinek pospolity	Vinci major	Krzewinka

Autor: Sargon

Bibliografia:

 

         I.    Kiljańska.: Krzewy ozdobne w ogródku, Warszawa 1978

        II.    J. Prat, D. Retournard, Cięcie drzew i krzewów ozdobnych, Warszawa

      III.    M. Czekalski.: Zimozielone krzewy ozdobne, Warszawa 1986

       IV.    Bradley S.: Przycinanie drzew i krzewów, Warszawa 2006

        V.    W. Seneta, J. Dolatowski Dendrologia, Warszawa 1997.