Newsletter serwisu


Uprawa szpinaku - Spinacia oleracea

Szpinak jest rośliną jednoroczną. Nie posiada swojego odpowiednika w stanie dzikim. Najprawdopodobniej pochodzi z Persji, skąd przybył do Europy i stał się bardzo popularnym warzywem. Jego powszechność wynika zarówno z bogactwa składników odżywczych, znajdujących się w jego składzie, jak również łatwej i taniej uprawy oraz dostępności niemalże przez cały rok.

Jest rośliną jednoroczną, bardzo zmienną. Zazwyczaj dwupienna, osiągającą do około 90 cm wysokości. Liście od strzałkowatych po owalne, gładkie bądź pomarszczone, skupione w rozety.

Kilka słów o wartości odżywczej warzywa

Spinacia oleracea jest cennym źródłem białka, błonnika, witaminy A, witamin z grupy B, witaminy C, witaminy E, żelaza, potasu, fosforu, magnezu, sodu, jodu oraz kwasu foliowego. Warzywo dobroczynnie wpływa na organizm człowieka. Niskokaloryczne, wspomaga trawienie, pomaga w zaparciach, ma właściwości przeciwnowotworowe.

Nie można przesadzać z ilością spożywanego szpinaku, ze względu na obecność szczawianów, kwasu szczawiowego oraz azotanów. Kwas szczawiowy i szczawiany wiążą wapń zawarty w roślinie, co sprawia, że jest on niedostępny dla organizmu człowieka.

Ze względu na swoje walory smakowe oraz wartość odżywczą, szpinak znalazł szerokie zastosowanie w kuchni. Może być spożywany na świeżo bądź po przetworzeniu. Doskonały jako dodatek do makaronów, naleśników, zup, sałatek.

Wymagania

Warzywo preferuje klimat chłodniejszy i bardziej wilgotny, dlatego najlepiej udaje się w miesiącach wiosenno- jesiennych. Nasiona kiełkują już w temperaturze 2- 4 °C. Roślina długiego dnia, która w okresie letnim, kiedy jest wyższa temperatura oraz mało wilgoci, wydaje bardzo dużo pędów kwiatostanowych i traci na wartości. Preferuje stanowisko słoneczne, zaciszne, podłoże żyzne, gliniasto- piaszczyste, dostatecznie wilgotne o odczynie obojętnym.


Uprawa i pielęgnacja

 

Szpinak jest warzywem charakteryzującym się krótkim okresem wegetacji i uprawiany jest jako przedplon bądź poplon. Zależnie od potrzeb, może być wysiany w marcu (pod osłonami) na zbiór wiosenny, przypadający na maj i czerwiec. Na zbiór jesienny (październik- listopad) szpinak wysiewamy na początku sierpnia. Jeżeli mamy zamiar zimować szpinak i spożywać  już w kwietniu, warzywo wysiewamy na przełomie sierpnia i września. Zależnie od terminu siewu należy dobrać odpowiednie nasiona.

Warzywo wysiewamy na odchwaszczonej i uprawionej glebie. Najlepiej podłoże nawieźć dobrze przerobionym kompostem, który nie tylko wzbogaci podłoże w  składniki odżywcze, ale także poprawi jego strukturę. Na glebach piaszczystych, to zabieg bardzo istotny, ponieważ próchnica zwiększa poziom magazynowania wody przez glebę, co jest ważne w uprawie szpinaku, który do prawidłowego rozwoju potrzebuje stałej wilgoci. W przypadku niedostatecznej wilgoci liście stają się sztywne,  łodygi bardziej wyrośnięte.

Szpinak sieje się  w rzędy w odległości co 20- 25 cm, a głębokość siewu powinna wynieść 2-4 cm. W przypadku zbyt gęstego siewu, szpinak należy przerwać, zostawiając rośliny co 5- 10 cm. Ta odległość jest konieczna, jeżeli chcemy uzyskać dorodne rozety. W czasie wegetacji warzywo należy podlewać, usuwać chwasty, spulchniać podłoże, a w razie konieczności także zasilić, najlepiej nawozami organicznymi. Ponieważ wegetacja szpinaku jest krótka już do dwóch miesięcy uzyskamy warzywo gotowe na zbiór.

W przypadku siewu szpinaku na przezimowanie, warzywo należy okryć np. agrowłókniną, słomą itp., zwłaszcza jeżeli zima jest bezśnieżna i mroźna.

Zbiór szpinaku

Zależnie od terminu siewu, zbiór szpinaku trwa nawet od kwietnia do listopada. Do jego przeprowadzenia wystarczy ostry nóż. Ścinamy rozety, jeżeli wykształcą 5- 7 liści.  Jeżeli siew szpinaku miał miejsce wczesna wiosną (pod osłonami), wówczas już w maju możemy smakować świeże warzywo. W przypadku letniego siewu, zbiór będzie przeprowadzony jesienią, natomiast przy siewie jesiennym i przezimowaniu szpinaku, zbiór nastąpi już w kwietniu. Nadmiar szpinaku można zamrozić, choć największymi walorami smakowymi charakteryzują się świeże liście.

Uprawa szpinaku

 

 

Uprawa szpinaku

 

Wybrane odmiany szpinaku zwyczajnego

Zależnie od odmiany, warzywo może być mniej lub bardziej zróżnicowane pod względem pokroju, barwy, kształtem liścia, smakiem, wytrzymałością na mrozy, a także podatnością do wybijania w pędy kwiatostanowe.

Wybrane odmiany:

• ‘Olbrzym zimowy’- odmiana odpowiednia na zimowanie. Charakteryzuje się półwzniesionym  pokrojem, liście duże, trójkątno- strzałkowe, jasnozielone do zielonych. Nadaje się do uprawy z siewu jesiennego, ale także z wiosennego.

• ‘Matador’- odmiana charakteryzująca się półwzniesionym pokrojem, ciemnozielonymi, karbowanymi liśćmi, nadająca się do uprawy wiosennej, jesiennej oraz na przezimowanie. Poza tym ‘Matador’ jest odmianą mniej skłonną do wybijania w pędy nasienne.

• ‘Monnopa’- odmiana charakteryzująca się ciemnozieloną barwą podłużnych  liści, doskonała do siewu jesiennego, a więc uprawy zimowej. Wykazuje odporność na choroby.

• ‘Uniwersal’- odmiana nadająca się do uprawy wiosennej, jesiennej i ozimej. Liście średniej wielkości,  zielone, owalne, delikatnie karbowane. Odmiana należy do dość odpornych na mrozy.

• ‘Norman’-  odmiana charakteryzująca się półwzniesionym pokrojem, gładkimi, ciemnozielonymi liśćmi. Doskonała do uprawy wiosennej i jesiennej o wysokich walorach smakowych.


Choroby i szkodniki

Szpinak tak jak większość roślin narażony jest na choroby i szkodniki. Podatność na nie uzależniona jest od wielu czynników m.in. warunków uprawy, odmiany, klimatu itp. Warzywa liściowe, atakowane są przez liczne choroby i szkodniki. W przypadku szpinaku warto wspomnieć o kilku z nich.

Choroby:

Mączniak rzekomy szpinaku

Choroba grzybowa za którą odpowiada Peronospora spinaciae. Na liściach pojawiają się żółte plamy, lekkie wybrzuszenia na wierzchniej stronie, a na dolnej szarofioletowy nalot. Porażone liście czarnieją i gniją. Mączniakowi rzekomemu sprzyja wilgotna pogoda, gęsty siew. Aby zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia choroby, należy stosować rzadszy siew, płodozmian oraz usuwać resztki roślinne i nie uprawiać szpinaku blisko roślin zimujących np. sałaty. Należy wiedzieć, że grzyb odpowiadający za chorobę, zimuje na resztkach roślinnych oraz na warzywach zimujących w gruncie np. zimowe odmiany szpinaku oraz sałaty.

Zgorzel siewek

Kolejna choroba grzybowa będąca konsekwencją obecności czynników chorobotwórczych m.in. Phytophthora, Fusarium, Botrytis, Pythium. Choroba poraża szyjki korzeniowe, które czarnieją, a siewki więdną i przewracają się. Prawdopodobieństwo wystąpienia choroby zwiększa się tak jak w przypadku mączniaka rzekomego, podczas wilgotnej pogody. Aby zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia choroby należy unikać mokrych stanowisk, gęstego siewu oraz wysiewać tylko zaprawione nasiona.

 

Szkodniki:

Śmietka ćwiklanka – muchówka (Pegomyia hyoscyami), która uszkadza roślinę w fazie larwalnej. Dorosły owad osiąga do 7 mm długości, jest barwy szarej i przypomina muchy,  jakie najczęściej odwiedzają nasze domostwa. Larwa beznoga, żółtawa, osiąga do około 8 mm długości i żeruje wewnątrz liści. W ciągu roku mamy do czynienia z trzema pokoleniami śmietki ćwiklanki. Pierwsze przepoczwarzenie ma miejsce w maju, po czym samice składają jaja na spodniej stronie liści. Jaja są wrzecionowate w barwie białej oraz osiągają do około 1 mm długości. Drugie i trzecie pokolenie żerujących larw szkodnika, występuje kolejno w lipcu i na przełomie sierpnia i września.  Konsekwencją obecności szkodnika jest gnicie i zasychanie liści. W przypadku dużego nasilenia śmietki ćwiklanki można wykonać oprysk (Danadim 400 EC) w momencie wylęgania się larw jak również zaobserwowaniu żerujących larw. Mocno porażone liście należy usunąć, najlepiej spalić.

Mszyca trzmielinowo- burakowa (Aphis fabae)- uszkadza liście, powoduje ich zniekształcenie oraz spowolnienie wzrostu rośliny. Szkodnik w barwie czarnej osiąga około 2 mm długości. W razie potrzeby można wykonać oprysk (np. Pirimor 500WG), wybierając te środki, które charakteryzują się krótką karencją.
Tekst: Grzegorz Bogucki


Oceń artykuł:
przetwarzam....
4.44 / 9 razy oceniany

Komentarze do tego artykułu:


Tytuł:
Komentarz:
Imię:

Jaka to roślina

Bezpłatny biuletyn o kwiatach

Co to jest newsletter ?

Ile kwiatów doniczkowych posiadasz?

Nie posiadam roślin

Mniej niż 5

Od 6 do 10

Od 11 do 30

Od 31 do 100

Ponad 100

Zobacz wyniki

Kontakt z redakcją serwisu


Copyright © 2005 - 2014 SwiatKwiatow.pl

Zapisz się do naszego bezpłatnego biuletynu.

A będziesz otrzymywał informacje o uprawie roślin i kwiatów oraz pielęgnacji ogrodu. Kwiaty to Nasza pasja, którą chętnie się z tobą podzielimy.

Twój email::

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. [zamknij]