Newsletter serwisu


Szczepienie drzew i krzewów owocowych

Umiejętność szczepienia drzew i krzewów owocowych to m.in. sposób na uzyskanie smacznych, dobrych jakościowo owoców, bez konieczności karczowania słabo owocujących drzew i krzewów, których owoce charakteryzują się niskimi walorami jakościowymi oraz smakowymi. W przypadku posiadania bardzo starych odmian drzew i krzewów owocowych, warto je rozmnażać, aby uchronić od zapomnienia. 

Początek wiosny to bardzo dobry czas na szczepienie drzew i krzewów owocowych. Wielu miłośników ogrodów rezygnuje z możliwości przeprowadzenia tego zabiegu argumentując to brakiem umiejętności, wiedzy itp. Zawsze powtarzam, że praktyka czyni mistrzem, tak więc nie należy poddawać się,  tym bardziej, że przy każdym kolejnym szczepieniu, zabieg będzie wydawał się mniej skomplikowanym.

Szczepienie- uwagi wstępne

Szczepienie jest przykładem rozmnażania wegetatywnego, dzięki któremu możemy uzyskać szlachetną odmianę owocującej rośliny na ukorzenionej podkładce. Tak naprawdę po tego typu sposób rozmnażania sięgamy w ostateczności, ponieważ jest pracochłonne, ale za to daje dobre rezultaty. Dzięki szczepieniu  mamy możliwość uzyskania krzewów  w formie piennej np. agrest, porzeczki, aronia. Dwa pierwsze przykłady najczęściej szczepi się na podkładce z porzeczki złotej, a aronie na podkładce z jarzębiny. Ciekawym rozwiązaniem jest zaszczepienie na podkładce dwóch szlachetnych gatunków np. jabłoni. Dzięki temu z jednego drzewa możemy pozyskiwać zróżnicowane odmianowo jabłka. Pamiętajmy jednak, że nie można przesadzać z ilością zaszczepionych odmian na jednej podkładce.

Szczepienie to bezpośrednie połączenie dwóch roślin, które w miejscu łączenia ulegają zrośnięciu, stając się jednym organizmem.

Zalety szczepienia

Do podstawowych zalet szczepienia drzew i krzewów zaliczymy:

    Zachowanie starych, a zarazem bardzo cennych odmian np. Koksa Pomarańczowa, Antonówka Zwykła, Kasztela, Oliwka Inflandzka.
    Uzyskanie silnych, zdrowych i  odpornych roślin.
    Możliwość zaszczepienia do kilku odmian na jednym drzewie, tak więc w szybkim czasie możemy zróżnicować skład odmianowy.
    Szybsze uzyskanie owocujących roślin.
    Dzięki szczepieniu uzyskamy rośliny sadownicze o cechach takich samych jak rośliny mateczne.

Wady szczepienia

Z pewnością jako wadę szczepienia należy uznać pracochłonność, wyższe koszty oraz możliwość szerzenia chorób wirusowych.

Kiedy szczepić ?

Jednym z najodpowiedniejszych momentów na szczepienie jest wczesna wiosna, a więc okres tuż przed rozpoczęciem wegetacji roślin sadowniczych. Oczywiście zależnie od wybranej metody, terminy szczepienia się trochę różnią.  W przypadku metody szczepienia „przez stosowanie” szczepienie wykonujemy wczesną wiosną, natomiast w przypadku metody szczepienia „kożuchówka”  termin szczepienia przypada na koniec kwietnia, a nawet w maju. W okresie letnim można przeprowadzić szczepienie poprzez tzw. oczkowanie.

Podstawowe materiały niezbędne przy szczepieniu

Zraz- jest tzw. komponentem szczepienia,  a więc częścią rośliny szlachetnej, która jest zaszczepiana na podkładce. Zraz pozyskujemy z rośliny szlachetnej z pędu jednorocznego

 

Szczepienie jabłoni - Szczepienie przez stosowanie fot.1

Szczepienie drzew i krzewów - Szczepienie przez stosowanie fot.1

Odpowiednia podkładka

Szczepienie możemy przeprowadzić na podkładkach generatywnych, a więc uzyskanych z nasion oraz na podkładkach wegetatywnych, czyli uzyskanych w wyniku ukorzenienia pędów. Przy przeszczepianiu roślin sadowniczych za podkładkę posłuży nam inne drzewo czy też krzew, na którym zaszczepimy szlachetną odmianę.
   
Podkładka - dolna część zaszczepionej rośliny. Na ukorzenionej podkładce szczepi się szlachetną roślinę. Podkładka powinna być wolna od patogenów, szkodników, mieć odpowiednio rozwinięty system korzeniowy. Charakteryzować się mrozoodpornością oraz niższą podatnością na choroby i szkodniki. Zależnie od potrzeb można skorzystać m.in.  z podkładek karłowych, półkarłowych, a także silnie rosnących.

 

Szczepienie jabłoni - Szczepienie przez stosowanie fot.2

Szczepienie drzew i krzewów - Szczepienie przez stosowanie fot.2

Metody szczepienia

Wyróżniamy kilka metod szczepienia roślin sadowniczych. Zależnie od konkretnego przypadku można wybrać odpowiednią metodę.

Poniżej przedstawiam wybrane i najpopularniejsze metody szczepienia drzew i krzewów owocowych.

    Szczepienie w klin (szczepienie w „sarnią nóżkę” )

Metoda w której zraz przycinamy w trójkątny klin. Na gałęzi     podkładki     także wycinamy klinowate wgłębienie, które ściśle pasuje do naciętego     zrazu. Całość obwiązujemy rafią ogrodniczą po czym smarujemy     maścią     sadowniczą. Szczepienie na „sarnią nóżkę” wykorzystywane jest przede wszystkim     do szczepienia starszych drzew. Przy tej metodzie zrazy są zdecydowanie     mniejsze od podkładki. Przed przystąpieniem do szczepienia należy odnowić ranę     podkładki,     odcinając kilka centymetrów gałęzi.

    Szczepienie za korę („kożuchówka”)

Jedna z najbardziej popularnych i najłatwiejszych metod szczepienia, przynosząca bardzo satysfakcjonujące rezultaty. Zabieg wykonujemy pod koniec kwietnia bądź w maju, a więc w momencie, kiedy drzewa rozpoczęły już wegetację i kora łatwo oddziela się od drewna. Ostrym nożem, podłużnie nacinamy korę w miejscu wcześniejszego usunięcia większości kawałka „starej” gałęzi. Korę należy przyciąć podłużnie (do około 5 cm) i delikatnie odchylić, umieszczając wcześniej skośnie ucięty zraz. Całość wiążemy oraz smarujemy maścią sadowniczą. Stosuje się także szczepienie za korę bez nacięcia.

Metoda wykorzystywana przede wszystkim w przypadku, gdy podkładka jest o wiele grubsza niż zraz.  Doskonała przy przeszczepianiu starszych drzew.

    Szczepienie „przez stosowanie”

Metoda dająca dobre rezultaty, a stosowana w przypadku jednakowej grubości zrazów oraz podkładki ( niewielka średnica podkładki w miejscu szczepienia- do kilkunastu milimetrów średnicy). Zarówno na zrazie oraz podkładce wykonujemy jednakowej długości skośne cięcie (około 3 cm).  Na zrazie powinny znajdować się 3- 4 dobrze wykształcone pąki. Cięcie wykonujemy jednym zdecydowanym ruchem, tak aby miejsce cięcia charakteryzowało się gładką powierzchnią. Po połączeniu powinny tworzyć doskonale przylegającą całość. Jeżeli tak jest wiążemy rafią ogrodniczą i smarujemy maścią ogrodniczą. Posmarować należy także koniec zraza. Warto zaznaczyć, że w przypadku stosowania folii  Przy tej metodzie oba komponenty szczepienia stykają się sporą powierzchnią, dlatego możemy spodziewać się mocnego zrośnięcia.

Stosując metodę „przez stosowanie” pamiętajmy, że zabieg szczepienia należy wykonać jeszcze przed rozpoczęciem wegetacji roślin.

    Szczepienie na przystawkę

Tego typu szczepienie wykonuje  się wówczas, gdy zraz charakteryzuje się niewiele mniejszą średnicą niż podkładka. Cięcie zraza skośne około trzycentymetrowe, podobnie jak w przypadku metody „przez stosowanie”. Podkładkę przycinamy w taki sposób, aby powierzchnia cięcia odpowiadała powierzchni cięcia zraza. Pamiętajmy, że oba elementy muszą do siebie idealnie pasować. Po związaniu np. rafią ogrodniczą, miejsce szczepienia oraz koniec zraza smarujemy maścią ogrodniczą. Po

Przedstawione powyżej metody to szczepienie z zastosowaniem zrazów.

 

Szczepienie jabłoni - Szczepienie przez stosowanie fot.3
Szczepienie drzew i krzewów - Szczepienie przez stosowanie fot.3

Innym sposobem szczepienia jest okulizacja zwana oczkowaniem.

    Okulizacja – metoda szczepienia, którą przeprowadzamy w okresie wegetacji, zazwyczaj latem tzw. okulizacja z wykorzystaniem oczka śpiącego. Zdecydowanie rzadziej stosuje się oczkowanie w okresie wiosennym tzw. okulizacja z oczkiem żywym.  Należy wiedzieć, że w przypadku pierwszej metody oczkowania nowy pęd uzyskamy dopiero w następnym roku, natomiast w przypadku okulizacji z oczkiem żywym nowy pęd uzyskujemy tego samego roku w którym wykonaliśmy zabieg szczepienia.

Wyróżniamy kilka sposobów oczkowania m.in.

- oczkowanie na literę T (nacięcie na kształt litery T, po odchyleniu kory umieszcza się oczko z tarczką w nacięciu, przesuwając je w dół pionowego nacięcia, po czym obwiązuje rafią ogrodniczą)
- oczkowanie w szparę
       
„Oczka” pozyskujemy z wcześniej pobranych pędów, które należy     oczyścić     z liści, ale nie z ogonków liściowych, po czym przechowywać w     chłodnym, a     zarazem wilgotnym miejscu.
Miejsce oczkowania powinno być zdrowe, pozbawione wszelkich zmian     typu sęk czy też inne nierówności.
     

Szczepienie jabłoni
Szczepienie drzew i krzewów

Narzędzia i materiały niezbędne przy szczepieniu

Z pewnością podstawowym materiałem bez którego nie ma mowy o szczepieniu są zrazy i podkładki. Zrazy pozyskujemy już na początku zimy, tak aby ustrzec je przed ewentualnymi uszkodzeniami mrozowymi. Dobrze pobrany zraz to taki, którego długość wynosi około 20  cm i zawiera kilka dobrze ukształtowanych pąków. Zrazy pobieramy ze zdrowych pędów jednorocznych. Wiosenne pobieranie zrazów jest ryzykowne, ze względu na możliwe uszkodzenia mrozowe. Pozyskany materiał należy chronić przed przesuszeniem, dlatego po pobraniu najlepiej przechowywać  w pojemniku z wilgotnym piaskiem np. w piwnicy.

Do cięcia wymagane są także ostre narzędzia tnące takie jak:

    Okulizak – najpopularniejszy nóż wykorzystywany do okulizacji.
    Sierpak- nóż z wygiętym ostrzem w kształcie sierpa.
    Szczepak- nóż, który można wykorzystać m.in. przy cięciu zrazów.
   Sekator- znajdzie zastosowanie przy wstępnym cięciu zrazów czy też podkładek. Nie daje w pełni gładkiej powierzchni cięcia.
    Piłka- przyda się przy cięciu grubych konarów np. przy przeszczepianiu.
 
Do wiązania można wykorzystać rafię ogrodniczą, a więc naturalny sznurek wykonany z traw, paski foliowe z polietylenu. Do smarowania wykorzystuje się maść ogrodniczą.   

Uwagi końcowe

W sadach bardzo często przeprowadzamy przeszczepianie, warto pamiętać, że w  przypadku drzew stanowiących podkładkę należy je przygotować w okresie przedwiośnia. W przypadku starszych drzew szczepienie można rozłożyć na dwa lata, a w przypadku drzew młodych szczepienie powinno być przeprowadzone całościowo w jednym roku. Pamiętajmy o wstępnym skróceniu gałęzi na których mamy zamiar umieścić pobrane zimą zrazy.

Pielęgnujmy rośliny po przeszczepieniu, uważajmy na szkodniki i choroby, które mogą zniweczyć nasze starania w uzyskaniu wartościowych roślin sadowniczych.

Tekst: Grzegorz Bogucki


Oceń artykuł:
przetwarzam....
4.73 / 22 razy oceniany

Komentarze do tego artykułu:


Tytuł:
Komentarz:
Imię:

Jaka to roślina

Bezpłatny biuletyn o kwiatach

Co to jest newsletter ?

Moje ulubione kwiaty są koloru

Białego

Czerwonego

Żółtego

Niebieskiego

Różowego

Zielonego

Zobacz wyniki

Kontakt z redakcją serwisu


Copyright © 2005 - 2014 SwiatKwiatow.pl

Zapisz się do naszego bezpłatnego biuletynu.

A będziesz otrzymywał informacje o uprawie roślin i kwiatów oraz pielęgnacji ogrodu. Kwiaty to Nasza pasja, którą chętnie się z tobą podzielimy.

Twój email::

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. [zamknij]