Newsletter serwisu


Kolendra - uprawa, właściwości i zastosowanie

Kolendra siewna jest rośliną jednoroczną, której częścią użytkową są liście i owoce. Roślina ta stanowi cenne źródło przypraw o silnym aromacie, który u niedojrzałych okazów przypomina wydzielinę pluskwy. Stąd wywodzi się jej łacińska nazwa – Coriandrum – pochodząca od greckiego słowa koris oznaczającego pluskwę. Z czasem gdy roślina w pełni dojrzeje, jej zapach zmienia się na łagodniejszą, nieco cytrynową woń. Owoce natomiast charakteryzują się korzennym aromatem i słodkawym smakiem. Pomimo swojego specyficznego aromatu, kolendra jest bardzo chętnie stosowaną przyprawą w kuchni.

Charakterystyka ogólna

Kolendra siewna (Coriandrum sativum) z rodziny selerowatych (Apiaceae), jest rośliną o pokroju wzniesionym, osiągającą 70 cm wysokości. Dolne liście są pojedyncze, długoogonkowe, klapowane o szerokich blaszkach. Górne są natomiast podwójnie pierzastodzielne, podobne do kopru. Roślina ta wytwarza kwiatostan typu baldach złożony, na który składają się drobne, jasnoróżowe lub białe kwiaty. Kwiaty są 5-krotne z 1 słupkiem i 5 pręcikami. Kwitnienie trwa od czerwca do lipca. Owocem jest kulista rozłupnie, o średnicy 3-7 mm, złożona z dwóch niełupek. Korzeń jest cienki, palowy, słabo rozgałęziony.


Uprawa

Najlepsze stanowisko pod uprawę kolendry to gleba lekka, ciepła, w miejscu dobrze nasłonecznionym. Nieodpowiednie są tereny o glebie wilgotnej i kwaśnej. Plantację kolendry zakładamy z siewu nasion wprost do gruntu. Nasiona wysiewa się w rzędy co 30-40 cm, w ilości 1,5-2 g/m2 . Nie zalecane jest sąsiedztwo kopru ogrodowego i włoskiego. Termin siewu na zbiór świeżego ziela powinien przypadać na środek lata, a na zbiór owoców na pierwszą połowę kwietnia. Wschody pojawiają się po 15-20 dniach. Kolendrę można uprawiać również w doniczce na balkonie czy parapecie okiennym.

Kolendra

Kolendra

Odmiany

Wśród odmian kolendry uprawianej na nasiona wyróżnia się dwie odmiany botaniczne: kolendrę drobnoowocową i wielkoowocową. Obecnie uprawia się u nas prawie wyłącznie kolendrę drobnoowocową, która charakteryzuje się dłuższym okresem wegetacyjnym, mniejszymi owocami, ale za to większą zawartością olejku eterycznego.

Zbiór surowca

Zielona część kolendry przypomina pietruszkę, lecz jest od niej delikatniejsza, tworząc rozety długich liści o cienkich łodyżkach. Ziele zbiera się, gdy rośliny osiągną pełne rozmiary. Głównym i bardziej znanym surowcem kolendry są owoce – kuliste, żółtobrunatne rozłupki z widocznymi żeberkami. Zbiór owoców przeprowadza się na przełomie lipca i sierpnia. Powinno się je zbierać, gdy pierwsze owoce zaczynają brunatnieć. Deszczowa i zimna pogoda niekorzystnie wpływa na plon nasion.

Kolendra

Kolendra

Kolendra

Kolendra

Zabiegi pielęgnacyjne

W okresie wschodów należy bardzo dbać o usuwanie chwastów z poletka. W przypadku uprawy kolendry jako poplon warto zastosować nawożenie nawozami wieloskładnikowymi w ilości 15g/m2. Jeśli chcemy uzyskać jedynie świeże ziele, należy usuwać pojawiające się kwiatostany, które spowalniają rozwój liści. Ważne jest w tym przypadku również regularne nawadnianie.

Kolendra

Kolendra

Właściwości

Ziele kolendry siewnej jest surowcem zawierającym duże ilości witaminy C, karotenu, a także flawonoidów – w tym przede wszystkim rutozydu. Witamina C i flawonoidy działają uszczelniająco na naczynia włosowate, przez co zmniejszają ryzyko powstawania drobnych wylewów, a także  zwiększają odporność na infekcje. Głównym surowcem są natomiast nasiona, zawierające duże ilości olejku eterycznego. Surowiec ten zawiera ponadto flawonoidy, mannitol, sitosterol oraz aromatyczne kumaryny. Składniki aktywne zawarte w nasionach ułatwiają trawienie i działają spazmolitycznie, a ponadto obniżają poziom cukru we krwi i działają przeciwutleniająco.

Kolendra

Kolendra

Olejek kolendrowy

Zawartość olejku eterycznego w nasionach wynosi 0,3-1,2%. Ma on postać bezbarwnej lub jasnożółtej cieczy o przyjemnym, charakterystycznym zapachu i łagodnym smaku. Jego głównym składnikiem jest związek terpenowy – linalol, a poza tym występuje w nich pinen, terpinen i geraniol. Charakterystyczny zapach pluskiew zawdzięcza natomiast związkowi o nazwie tridecenal.  Olejek wykazuje właściwości antybakteryjne, spazmolityczne i pobudzające wydzielanie żółci i soku żołądkowego. Działa przeciwtrądzikowo i przeciwropnie, zapobiega keratynizacji gruczołów łojowych, pobudza udrażnianie przewodów wyprowadzających gruczołów łojowych. Wcierany w skórę działa przeciwbólowo, i przeciwreumatycznie. Ze względu na obecność furanokumaryn surowiec i olejek może wywoływać reakcje fotouczuleniowe

Kolendra

Kolendra

Zastosowanie

Owoce w postaci zmielonej lub całe używane są jako przyprawa do konserwowania mięs i wędlin, marynowania ogórków i grzybów. Są również składnikiem indyjskiej mieszanki curry, tunezyjskiej pasty harissa, meksykańskiej salsy oraz przyprawy do piernika. Gorzkie liście i łodyżki są popularne w kuchni Azji Południowo-Wschodniej, Bliskiego Wschodu oraz Ameryki Południowej i Meksyku. Można dodawać je do sałatek, zup, dań z roślin strączkowych, omletów i jajecznicy, a także do drobiu i ryb. W Indiach świeże liście są składnikiem niektórych ostrych sosów. W kuchni tajskiej wykorzystywany jest również korzeń kolendry w formie tartej, dodawany do past curry.

Kurczak grillowany z kolendrą
Składniki: duża pierś z kurczaka,

marynata: sok i skórka z cytryny, 2 łyżeczki startego imbiru, 4 łyżki posiekanej kolendry, 2-3 łyżki oliwy

Sposób przygotowania:

 z podanych składników sporządzić marynatę, mięso zamoczyć w marynacie i przechowywać w lodówce przez co najmniej godzinę, następnie piersi upiec na grillu

Olejek kolendrowy, ze względu na swoje cenne właściwości, stosowany jest w przemyśle farmaceutycznym, a także kosmetycznym jako dodatek do mydeł i wody kolońskiej.
Napar zalecany w zaburzeniach trawienia: 2-6 g zmiażdżonych owoców zalać 200 ml wrzącej wody, pozostawić pod przykryciem na 10 min (pić po obfitym posiłku).

Anna Jędrzejewska

Źródła: Działkowiec 05/2006,07/2011, Zioła dla zdrowia i urody, Farmakognozja (S. Kohlmünzer 2007)


Oceń artykuł:
przetwarzam....
0.00 / 0 razy oceniany

Komentarze do tego artykułu:


Tytuł:
Komentarz:
Imię:

Jaka to roślina

Bezpłatny biuletyn o kwiatach

Co to jest newsletter ?

Moje ulubione cebulowe kwiaty wiosenne to:

Krokusy

Szafirki

Tulipany

Hiacynty

Narcyzy

Zobacz wyniki

Kontakt z redakcją serwisu


Copyright © 2005 - 2014 SwiatKwiatow.pl

Zapisz się do naszego bezpłatnego biuletynu.

A będziesz otrzymywał informacje o uprawie roślin i kwiatów oraz pielęgnacji ogrodu. Kwiaty to Nasza pasja, którą chętnie się z tobą podzielimy.

Twój email::

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. [zamknij]