Klon polny ( Paklon )- Acer campestre

Rodzina klonowate – Aceraceae
Gatunek- Acer campestre
Rodzaj klon – Acer

Kilka uwag o rodzaju

Drzewo liściaste należące do bardzo licznego rodzaju Acer, obejmującego około 120 gatunków. Rodzaj bardzo zróżnicowany, obejmujący gatunki przybierające formę krzewów oraz majestatycznych drzew. Ich naturalne siedliska obejmują obszary umiarkowanej strefy półkuli północnej ( Ameryka Północna, Europa, Azja) oraz północnej Afryki. Ich liście zależnie od gatunku są zróżnicowane, bardzo często dłoniasto- klapowane. Ze względu na swoją dekoracyjność oraz małe wymagania, znalazły szerokie zastosowanie przy aranżacji terenów zielonych.

Pokrój

Acer campestre przybiera formę wysokiego krzewu bądź drzewa. W mało sprzyjających warunkach osiąga około 6- 10 m wysokości, choć można  spotkać się z okazami, których wysokość sięga nawet 20 m. Największe klony polne osiągają blisko 30 m wysokości. Klon w formie drzewa, charakteryzuje się kulistą, gęstą koroną, bardziej okrągławą, natomiast klon polny w  formie krzewu, ma formę krzaczastą.

Kora
    

Szarobrązowa, płytko i drobno spękana.

Korzenie
    

System korzeniowy klonu polnego jest płytki, choć dość rozległy.

Pędy
    

Cienkie, proste, w barwie brązowej, o sześciobocznym rdzeniu.  Na młodych pędach bardzo często możemy zaobserwować narośle w postaci korkowych listewek.

 

Klon polny - pokrój

Liście
    

Klony polne charakteryzują się pojedynczymi, naprzeciwległymi, 3- 5 klapowymi liśćmi, w barwie zieleni, które w okresie jesiennym przebarwiają się przede wszystkim na żółto. Nie mniej jednak jesienią możemy spotkać także liście przebarwione na czerwono. Należy pamiętać, że liście tego drzewa charakteryzują się zmiennością i osiągają do około 8 cm długości i 10 cm szerokości.  Klapy lekko zaokrąglone. Spód blaszki liściowej jest szarozielony oraz pokryty delikatnymi włoskami. Ogonki liściowe zawierają sok mleczny.    

 

 

Klon polny - liście

Kwiaty
    

Kwiaty niewielkie, w barwie jasnej zieleni (żółtawe), zebrane w baldachogrona, ukazują się w maju wraz z liśćmi bądź zaraz po nich.

Owoce
    

Owocem klonu polnego jest rozwarty pod kątem około 180° skrzydlak z płaskim orzeszkiem. Osiąga do około 3- 4 cm długości. Liczne skrzydlaki tworzą zwisające owocostany, dojrzewające w sierpniu i wrześniu.

Występowanie
    

Gatunek występuje w Europie, Kaukazie, w północnej Afryce, Azji Mniejszej. Można go spotkać w lasach mieszanych, na obrzeżach lasów, w zaroślach oraz parkach. W Polsce dość często spotykany, za wyjątkiem obszarów górskich (powyżej 700- 1000 m. n.p.m. ) oraz terenów północno- wschodniej Polski.

Wymagania
    

Acer campestre jest bardzo tolerancyjny i potrafi poradzić sobie nawet w mało sprzyjających warunkach. Preferuje stanowiska słoneczne do zacienionych- cienioznośny. Najlepiej rośnie na glebach świeżych, przepuszczalnych oraz wapiennych. Wykazuje wysoką odporność na suszę oraz zanieczyszczenia powietrza. Nie należy do gatunków podatnych na choroby i szkodniki.

Zastosowanie
    

Ze względu na swoje małe wymagania, dekoracyjne ulistnienie i odporność na niekorzystne warunki, można zastosować go do obsadzania parków oraz innych terenów zielonych, także na obszarze miejskim (obsadzanie ulic, osiedla itp.). Doskonale sprawdzi się jako żywopłot (znosi intensywne cięcie), a nawet szpaler. Można z niego skorzystać w przypadku większych ogrodów.
    

Drewno klonu polnego charakteryzuje się twardością, a zarazem elastycznością, dzięki czemu jest wykorzystywane do produkcji narzędzi i w tokarstwie.

Odmiany

Z odmian Acer campestre warto wymienić:

‘Nanum’ osiągająca do około 3- 5 m wysokości, charakteryzująca się kulistą koroną;

‘Elsrijk’ osiągająca do kilkunastu metrów wysokości, charakteryzująca się stożkowym pokrojem, dzięki któremu nadaje się do obsadzania ulic.

‘Royal Ruby’ bardzo dekoracyjna odmiana, osiągająca do kilu metrów wysokości. Jej wyjątkowość polega na tym, że młode liście są purpurowe, dopiero w okresie letnim przebarwiają się na zielono;

‘Postelense’ odmiana o luźnej koronie i złotawo zielonych liściach.

Uwagi

Klon polny może przeżyć około 120 lat oraz należy do roślin miododajnych.

Tekst: Grzegorz Bogucki