Newsletter serwisu


Knieć błotna

Knieć błotna zwana popularnie kaczeńcem lub kaczyńcem jest byliną, porastającą bagna lub obrzeża strumieni i sadzawek. Atrakcyjne żółte kwiaty knieci błotnej, podobne do jaskrów, zdobią obrzeża zbiorników wodnych w okresie wiosennym. W Polsce knieć błotna występuje dziko na bagnistych łąkach, brzegach strumieni, a nawet rowów, w miejscach okresowo zalewanych.

Charakterystyka gatunku

Knieć błotna (Caltha palustris) jest rośliną wieloletnią z rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae), osiągającą 20-50 cm wysokości i 60 cm szerokości. Wytwarza lekko pokładającą się lub wzniesioną, rozgałęzioną łodygę, pustą w środku. Na długich ogonkach wyrastają błyszczące, mięsiste liście odziomkowe o kształcie zaokrąglonym do nerkowatego, brzegiem karbowane (średnica 5-10 cm).

Liście łodygowe są krótsze, siedzące. Ponad liśćmi, od kwietnia do czerwca, pojawiają się liczne białe lub żółte, miseczkowate kwiaty, złożone z 5 płatków, 5-8 słupków i licznych pręcików. Kwiaty są miododajne, nektar powstaje w miodnikach u nasady słupków. Zwabiają owady takie jak muchołówki, chrząszcze i pszczoły. Owoc stanowi mieszek z licznymi nasionami wewnątrz. Część nadziemna wyrasta z dużego, bulwiastego kłącza z wieloma, dość grubymi i słabo rozgałęzionymi korzeniami. Cała roślina jest trująca. Gatunek osiąga duże rozmiary, dlatego do nasadzeń w ogrodach polecane są jego odmiany o słabszym wzroście, wymienione poniżej.


Występowanie

Knieć błotna występuje w całej niemal Europie, Azji i Ameryce Północnej. W Polsce spotykana jest na wilgotnych łąkach, w olsach, lasach łęgowych, wzdłuż strumieni i potoków i w niższych partiach górskich.

Knieć błotna - Kaczeniec

Knieć błotna - Kaczeniec

Odmiany botaniczne

U gatunku tego wyróżnia się następujące odmiany botaniczne i hodowane:

var. palustris – odmiana typowa dla gatunku, o pojedynczych żółtych kwiatach i luźno płożącym pokroju

var. alba – odmiana wytwarzająca kwiaty barwy kremowobiałej

var. barthei – odmiana wytwarzająca kwiaty barwy czerwonej

var. minor – odmiana charakteryzująca się drobniejszym pokrojem (do 20 cm wysokości) i mniejszymi kwiatami o średnicy 3 cm, łodygi płożą się i ukorzeniają

var. radicans – odmiana wytwarzająca długie kłącza, ukorzeniające się w węzłach
Odmiany hodowlane

var. palustris 'Plena' – odmiana o pełnych, żółtych kwiatach

var. radicans 'Flore Pleno' – odmiana wytwarzająca podwójne kwiaty o średnicy 4 cm

var. palustris 'Multiplex' – odmiana o kwiatach pełnych, błyszczących, złocistożółtych

Knieć błotna - Kaczeniec

Knieć błotna - Kaczeniec

Wymagania siedliskowe

Jak sama nazwa wskazuje, knieć błotna jest rośliną porastającą tereny bagienne i zalewowe. Preferuje gleby umiarkowanie kwaśne, torfowe, próchniczno-ilaste lub gliniaste, zasobne w składniki mineralne. Stanowisko powinno być słoneczne lub tylko lekko zacienione. W nasadzeniach ogrodowych należy sadzić ją na krawędzi dużego stawu, bądź w pobliżu strumienia w ogrodzie skalnym. Możemy też posadzić rośliny w wodzie na głębokości nieprzekraczającej 15 cm. Kaczeniec jest w pełni mrozoodporny.

Knieć błotna - Kaczeniec

Knieć błotna - Kaczeniec

Rozmnażanie

Gatunek można rozmnażać z nasion, które wysiewa się jesienią, zaraz po zbiorze, w zimnym inspekcie lub bezpośrednio w ziemi. Lepszym sposobem rozmnażania jest jednak podział kłącza, zwłaszcza w przypadku bezpłodnych odmian o pełnych kwiatach. Rośliny dzieli się latem.

Pielęgnacja

Na wiosnę z kępy należy usunąć brunatniejące pędy. W czerwcu zaleca się przeprowadzenie nawożenia organiczno-mineralnego.

Choroby i szkodniki

Zazwyczaj brak

Knieć błotna - Kaczeniec

Knieć błotna - Kaczeniec

Właściwości lecznicze

Surowcem zielarskim jest świeże i suche ziele – Herba Calthae palustris, zbierane w okresie kwitnienia i suszone w temperaturze pokojowej. Posiada ono zastosowanie w leczeniu kamicy żółciowej, dyskinezy dróg żółciowych, wirusowego zapalenia wątroby oraz obrzęków na tle niewydolności krążenia. Zewnętrznie stosowane jest na trudno gojące się rany, wypryski, owrzodzenia. W surowcu stwierdzono obecność alkaloidów izochinolinowych (w tym m. in. berberyny). Aktywne są również inne składniki kaczeńca: alkaloidy aporfinowe (magnofloryna), laktony (hemiterpenowy – protoanemonina, trójterpenowy – kaltolid) i saponinowy glikozyd nasercowy (helleboryna), a także flawonoidy (kwercetyna), karotenoidy, witamina C (około 270 mg/100 g ziela). Magnofloryna, laktony i berberyna działają antybakteryjnie, przeciwwirusowo i antygrzybiczo. Berberyna ponadto działa żółciotwórczo, żółciopędnie i rozkurczowo. Alkaloidy w większych dawkach niż lecznicze są trujące dla ludzi i zwierząt.

Zastosowanie jako przyprawa

Niedojrzałe pączki kwiatowe można marynować w zalewie z wody, octu i soli i używać jako namiastki kaparów.

Roślina wskaźnikowa

W agrotechnice kaczeniec jest uważany za roślinę wskaźnikową. Dzięki niej można stwierdzić nadmierne nawodnienie i meliorację pól uprawnych oraz łąk położonych w pobliżu zbiorników wodnych.

Knieć błotna - Kaczeniec

Knieć błotna - Kaczeniec

Anna Jędrzejewska

Źródła: Rośliny Ogrodowe (U. Borstell 2003), Ilustrowana Encyklopedia Roślin (wyd. Agora), wikipedia


Oceń artykuł:
przetwarzam....
4.00 / 1 razy oceniany

Komentarze do tego artykułu:


Tytuł:
Komentarz:
Imię:

Jaka to roślina

Bezpłatny biuletyn o kwiatach

Co to jest newsletter ?

Ile kwiatów doniczkowych posiadasz?

Nie posiadam roślin

Mniej niż 5

Od 6 do 10

Od 11 do 30

Od 31 do 100

Ponad 100

Zobacz wyniki

Kontakt z redakcją serwisu


Copyright © 2005 - 2014 SwiatKwiatow.pl

Zapisz się do naszego bezpłatnego biuletynu.

A będziesz otrzymywał informacje o uprawie roślin i kwiatów oraz pielęgnacji ogrodu. Kwiaty to Nasza pasja, którą chętnie się z tobą podzielimy.

Twój email::

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. [zamknij]