Newsletter serwisu


Borówka brusznica

Wśród borówek największą popularnością cieszy się borówka wysoka (Vaccinium  x corymbosum) . Jest ona coraz częściej uprawiana na działkach. Każdego roku zwiększa się także areał plantacji borówki wysokiej w Polsce, która stała się europejskim liderem w produkcji borówki amerykańskiej. W cieniu  Vaccinium  x corymbosum  znajduje się borówka brusznica, choć bez wątpienia również warta uwagi ze względu na walory dekoracyjne oraz użytkowe. Borówka brusznica Vaccinium vitis- idaea z powodzeniem może być uprawiana w ogrodach ozdobnych, a także jagodnikach. W Polsce znajdują się także plantacje borówki brusznicy, gdyż jagody tego gatunku wykorzystywane są w przetwórstwie, a także w lecznictwie.

Czy wiesz że …

Rodzaj Vaccinium obejmuje ponad czterysta gatunków zmiennych roślin, z     których największą popularnością cieszą się wspomniane borówka wysoka     oraz borówka brusznica. W lasach powszechnie występującą krzewinką     rodzaju jest borówka czarna (Vaccinium myrtillus).

Borówka brusznica – właściwości lecznicze

Vaccinium vitis- idaea znana jest ze swych właściwości leczniczych, wynikających z zawartości konkretnych związków czynnych. Jako surowiec leczniczy wykorzystuje się liście Folium Vitis idaeae oraz owoce Fructus Vitis idaeae.

Substancje lecznicze zawarte w borówce czerwonej oraz ich oddziaływanie na organizm człowieka

 
Liście
Owoce

Liście stanowią podstawowy surowiec, wykorzystywany w lecznictwie. Zawierają one takie substancje jak m.in. glikozydy, flawonoidy, garbniki, kwasy organiczne oraz sole mineralne. Liście borówki brusznicy wykazują działanie moczopędne, dezynfekujące oraz bakteriobójcze. Preparaty przygotowywane z liści borówki (m.in. odwary, wyciągi) działają dezynfekująco na przewód moczowy, odkażają, a także działają lekko moczopędnie. Warto zaznaczyć, że z moczem wydalane są zbędne produkty przemiany materii. Dobroczynnie wpływają także na naczynia włosowate uszczelniając je oraz na układ pokarmowy zwalczając m.in. bakterie oraz łagodząc biegunkę.

Owoce wykorzystywane są przede wszystkim na przetwory. Zawierają sole mineralne, kwasy organiczne, garbniki, antocyjany oraz pektyny. Z borówki brusznicy sporządza się m.in. dżemy, konfitury, nalewki, napary, soki, galaretki, kompoty. Borówka czerwona stanowi dodatek do ciemnych mięs.

Spożywanie owoców borówki brusznicy dobroczynnie wpływa na układ pokarmowy, a konkretnie reguluje procesy trawienne. Związki czynne zawarte w owocach pomogą przy biegunce , działają lekko moczopędnie oraz bakteriobójczo. Owoce borówki brusznicy mogą stanowić doskonałe uzupełnienie codziennej diety, jako produkt dietetyczny.


Czy wiesz że …

Borówka brusznica bywa określana jako gogodza, borówka czerwona,     borówka wiecznozielona, a także kwaśnica.

Przykładowe zastosowania borówki brusznicy ze względu na jej właściwości lecznicze

Nazwa
Receptura
Odwar z owoców

Łyżkę suszonych owoców borówki brusznicy zalewamy szklanką wody i gotujemy do pięciu minut. Następnie przecedzamy. Przygotowany odwar należy podzielić na 2- 3 porcje i spożyć w ciągu jednego dnia.

Odwar z liści

Łyżkę suszonych liści borówki brusznicy zalewamy szklanką wody i gotujemy 3- 5 minut, po czym odstawiamy do ostygnięcia i przecedzamy. Tak jak w pierwszym przypadku odwar spożywamy 2- 3 razy dziennie (szklankę dziennie).     

Źródło: Treść tabeli została zaczerpnięta z L. Krześniak, Apteczka ziołowa, Warszawa 1986, s. 22 oraz  A. Ożarowski, W. Jaroniewski, Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie, Warszawa 1987, s. 106.

Borówka brusznica

Borówka brusznica

Borówka brusznica- budowa

Vaccinium vitis- idaea należy do rodziny Ericaceae, a więc do tej samej co m.in. różaneczniki oraz azalie. Borówka brusznica jest gatunkiem rodzimym, który można odnaleźć w otaczającym nas krajobrazie, szczególnie w borach sosnowych, a także na wrzosowiskach. Spotykana w Europie, Azji, a także w Ameryce Północnej.

Vaccinium vitis- idaea jest zazwyczaj niewielką zimozieloną krzewinką, której wysokość może się wahać od kilkunastu do ponad pół metra. Borówka brusznica zazwyczaj osiąga do około 30 cm wysokości. Krzewinka rozrasta się poprzez podziemne rozłogi, posiada gałązki wzniesione, a także rozgałęzione. Liście zimozielone, skórzaste,  eliptyczne do odwrotnie jajowatych, niewielkie z delikatnie podwiniętymi do dołu liśćmi. Wierzchnia strona liścia ciemnozielona, natomiast spodnia bardziej sinawa z widocznymi gruczołkami w formie kropek. W maju można zaobserwować pierwsze kwiaty borówki brusznicy, ukazujące się na wierzchołkach pędów. Są one oryginalne, osadzone na krótkich szypułkach, zebrane w zwisające grona. Korona dzwonkowata biała do lekko różowawej. Drugie kwitnienie przypada na przełom lipca i sierpnia. Kwiaty zapylane są przez owady. Owocem borówki brusznicy jest kulista do jajowatej jagoda (do 8- 10 mm średnicy), początkowo biała, a po dojrzeniu czerwona i kwaśna. Pierwsze owoce dojrzewają latem (kwitnienie majowe), a z kwitnienia letniego w okresie jesiennym.


Zróżnicowanie odmianowe

Liczba odmian borówki brusznicy nie jest zaskakująco wysoka, ale należy przyznać, że jest ich coraz więcej, a co ma związek z rosnącym zainteresowaniem uprawą tej niewielkiej krzewinki. Dietetyczne owoce to dobry argument, aby uprawiać  Vaccinium vitis- idaea, a do tego dochodzi jeszcze dekoracyjność krzewu, który sprawdzi się również w ogrodzie ozdobnym.
Dostępne w sprzedaży odmiany mogą być zróżnicowane m.in. pod względem terminu dojrzewania owoców, a także kształtem oraz barwą owoców.

Borówka brusznica

Borówka brusznica

Do podstawowych odmian borówki brusznicy zaliczymy m.in.:

Koralle- holenderska odmiana, jedna z najstarszych, wprowadzona w drugiej połowie XX w. Szybko się rozrasta, osiąga do około 40 cm wysokości, poza tym jest plenna. Skromny zbiór owoców przypada na przełomie lipca i sierpnia, a obfity dopiero w pierwszej połowie października. Cenna i polecana odmiana, choć dość inwazyjna.

Masovia- to kolejna odmiana borówki brusznicy, tym razem polska, plenna, ale o niewielkich, czerwonych owocach.

Ida- odmiana warta polecenia na działkę. Niewielka, dekoracyjna, plenna. Owoce dojrzewają w połowie sierpnia (pierwszy zbiór) oraz w październiku (drugi zbiór).

Sussi- w ogrodzie przydomowym oraz na działce sprawdzi się także ‘Sussi’. Odmiana typowo amatorska, ale bardzo dekoracyjna. Owoce dojrzewają około połowy sierpnia oraz w październiku.

Red Pearl- dekoracyjna odmiana o jadalnych owocach , doskonałych na przetwory. Owocuje dwukrotnie (sierpień i październik).

Sanna- odmiana towarowa, charakteryzująca się silnym wzrostem, plenna.

Runo Bielawskie- odmiana charakteryzuje się silnym wzrostem.

Borówka brusznica

Borówka brusznica

Uprawa i pielęgnacja borówki brusznicy

Jakie podłoże dla borówki brusznicy ?

Vaccinium vitis- idaea ma zbliżone wymagania uprawowe do  Vaccinium x     corymbosum, a więc jest krzewiną wymagającą. Należy zapewnić jej     słoneczne stanowisko, a przede wszystkim podłoże o kwaśnym odczynie – pH     3,5- 4,5. Poza odpowiednią kwasowością, podłoże powinno mieć prawidłową     strukturę. W stanie dzikim borówka brusznica porasta bardziej nasłonecznione obszary m.in. borów sosnowych oraz wrzosowiska. Miejsca te charakteryzują     się przepuszczalnym, dość żyznym, próchniczym i nie za wilgotnym podłożem.     Podobne warunki należy zapewnić borówce na działce, jak również na     plantacji.

Ponieważ borówka brusznica wymaga kwaśnego podłoża i tylko na takim jej     uprawa ma szansę powodzenia, koniecznie przed zakupieniem roślin,     należy sprawdzić poziom pH podłoża, w miejscu przeznaczonym pod uprawę     borówki. W ogrodach pH jest zazwyczaj wyższe niż wymagane, tak więc     konieczne jest zakwaszenie podłoża. W ogrodzie nie jest to trudne i można     skorzystać m.in. z kwaśnego torfu. W przypadku plantacji już rok wcześniej     należy podjąć działania mające na celu obniżenie pH podłoża.     Najprostszym sposobem jest oczywiście zastosowanie siarki.

Przygotowując stanowisko dla borówki brusznicy można wykopać dołek i     uzupełnić go nowym podłożem, charakteryzującym się odpowiednim     poziomem pH, jak również zmieszać istniejące podłoże ze wspomnianym     wcześniej kwaśnym torfem,  a także m.in. z  trocinami sosnowymi, korą sosnową, ziemią kompostową czy też leśną ściółką.

Jeżeli borówka brusznica ma być uzupełnieniem nasadzeń borówki wysokiej,     zapewnienie jej optymalnych warunków do rozwoju nie będzie kłopotliwe.

Zakupy

Borówka brusznica cieszy się coraz większym zainteresowaniem, dlatego też w sprzedaży można zauważyć coraz więcej odmian tej niewielkiej krzewinki. Z jej nabyciem nie powinno być problemów. Rośliny można nabyć bezpośrednio w szkółce, co ma wiele plusów, gdyż bardzo często poza nabyciem rośliny zyskamy wiele cennych informacji na temat uprawy danego gatunku/odmiany. Z pewnością rośliny należy nabywać w punktach sprzedaży cieszących się dobrą opinią. Nabywane rośliny powinny charakteryzować się bardzo dobrą kondycją, muszę być w pełni zdrowie. Rośliny najlepiej nabywać w okresie jesiennym i wiosennym, przy czym sadzenie wiosenne, pozwala roślinie lepiej się przystosować do nowych warunków jeszcze przed nadejściem zimy.

Przed udaniem się na zakupy warto poczytać o odmianach, najczęściej dostępnych w sprzedaży, aby wybór rośliny był w pełni świadomy.

Borówka brusznica

Borówka brusznica

Sadzenie borówki brusznicy

Zazwyczaj nabywamy dwuletnie sadzonki borówki brusznicy. Należy je wysadzić na wcześniej przygotowanym stanowisku, koniecznie odchwaszczonym. Przy zbyt zwięzłym podłożu istnieje konieczność usunięcia podłoża i zastąpienie go nowym podłożem, odpowiednim dla krzewinki. Przed posadzeniem, bryłę korzeniową krzewinki moczymy w wodzie, po posadzeniu obficie podlewamy i ściółkujemy.

Odległości między krzewinkami to około 25- 30  cm.

Ściółkowanie

Tak jak borówka wysoka, borówka brusznica charakteryzuje się płytkim     systemem korzeniowym, dlatego też narażona jest na przesuszenie bryły     korzeniowej. Z pewnością zastosowanie mikoryzy dla roślin wrzosowatych,     sprawi, że krzewinka lepiej będzie sobie radziła w uprawie. W celu     ograniczenia parowania, warto ściółkować krzewinkę co przełoży się na     lepsze plonowanie. Najlepiej zastosować korę sosnową czy też trociny     sosnowe.

Podlewanie

Ze względu na płytki system korzeniowy, borówka brusznica wymaga     podlewania w razie potrzeby, a więc w okresie suszy. Krzewinkę podlewamy     nie za często, ale obficie, pamiętając o tym, że roślina nie lubi także przelania.     Do podlewania najlepiej stosować deszczówkę.

Nawożenie

Borówka ma niewielkie wymagania jeżeli chodzi o nawożenie. W sprzedaży     dostępne są specjalistyczne nawozy dla borówek, tak więc nabywając taki     nawóz, wystarczy się dostosować do instrukcji stosowania pamiętając, że     więcej nie znaczy lepiej. Przy ściółkowaniu podłoża trocinami, potrzeby     azotowe rośliny wzrastają. Należy pamiętać, że nawożenie azotowe jest     możliwe do połowy czerwca. Nadmiar azotu negatywnie wpływa na rośliny,     które gorzej wówczas zimują. Przy nawożeniu z zastosowaniem nawozów     mineralnych, łatwo o zasolenie podłoża, co negatywnie wpływa na borówkę.     Jak już zostało wspomniane, borówka brusznica sprawdzi się w uprawie     ekologicznej, warto skorzystać z tej formy uprawy i uniknąć zbędnej „chemii”.


Cięcie

Zabieg cięcia ograniczony, ale konieczny, aby utrzymać krzewy w dobrej     kondycji. Wiosną usuwa się pędy uszkodzone, przemarznięte itp. Co kilka lat     borówka wymaga odmłodzenia, a więc ścinamy ją na wysokość kilku     centymetrów. Warto wspomnieć, że pierwsze kwitnienie odbywa się na     pędach starszych, a późniejsze na tegorocznych.

Rozmnażanie

Borówkę brusznicę możemy rozmnożyć poprzez nasiona (gatunek), a także wegetatywnie ( sadzonki oraz odkłady).

Mrozoodporność – borówka brusznica jest w pełni mrozoodporna, najlepiej zimuje nakryta śniegiem, ale radzi sobie także w bezśnieżne zimy.

Choroby i szkodniki

Vaccinium vitis- idaea nie jest podatna na choroby, doskonale nadaje się do uprawy ekologicznej.  W przypadku błędów uprawowych, mogą się pojawić problemy, ale przy odpowiedniej uprawie, borówka brusznica jest raczej bezproblemowa.

Borówka brusznica

Borówka brusznica

Uwagi końcowe

Borówka brusznica to jeszcze zbyt mało popularna borówka, dlatego też należy ją promować. Warto skorzystać z dobroczynnych właściwości owoców, a także z jej dekoracyjności (zimozielone liście, przebarwiające się jesienią, dekoracyjne kwiaty i owoce).

Tekst: Grzegorz Bogucki


Oceń artykuł:
przetwarzam....
5.00 / 1 razy oceniany

Komentarze do tego artykułu:


Tytuł:
Komentarz:
Imię:

Jaka to roślina

Bezpłatny biuletyn o kwiatach

Co to jest newsletter ?

Moje ulubione kwiaty są koloru

Białego

Czerwonego

Żółtego

Niebieskiego

Różowego

Zielonego

Zobacz wyniki

Kontakt z redakcją serwisu


Copyright © 2005 - 2014 SwiatKwiatow.pl

Zapisz się do naszego bezpłatnego biuletynu.

A będziesz otrzymywał informacje o uprawie roślin i kwiatów oraz pielęgnacji ogrodu. Kwiaty to Nasza pasja, którą chętnie się z tobą podzielimy.

Twój email::

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. [zamknij]