Newsletter serwisu


Czosnek niedźwiedzi

Czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum) to gatunek rośliny z podrodziny czosnkowych i rodziny amarylkowatych, powszechnie występujący na naturalnych stanowiskach leśnych w całym kraju. Jego szczególna nazwa rodzajowa, powstała prawdopodobnie z przekonania, że jest pierwszą roślina, jaką spożywają niedźwiedzie zaraz po przebudzeniu. Taki pogląd może być uzasadniony, gdyż dziko rosnący czosnek jest jedną z pierwszych roślin poszycia leśnego, która wczesną wiosną wypuszcza swoje aromatyczne liście (ok. III). Poza tym to naturalny antybiotyk, zawierający również mnóstwo substancji ożywczych, dlatego też nie jest wykluczone, że leśnie zwierzęta, w tym również niedźwiedzie, chętnie korzystają z tego dobrodziejstwa natury, szczególnie po zakończeniu ciężkiego okresu zimy.

Charakterystyka ogólna

Liście czosnku niedźwiedziego do złudzenia przypominają liście konwalii majowej, ale tylko do chwili ich zerwania lub potarcia, gdyż wydzielany przez nie intensywny i bardzo charakterystyczny aromat czosnkowy wyklucza już jakąkolwiek pomyłkę. A jest to bardzo istotne, gdyż konwalia w przeciwieństwie do czosnku, jest rośliną trującą. Również w okresie kwitnienia (V), podobna pomyłka nie jest z pewnością możliwa, gdyż czosnek wydaje bardzo charakterystyczne, białe kwiatki zebrane w luźne, szczytowe kwiatostany rozwijające się na końcach dość długich (20-50 cm.) i sztywnych łodyżek. Jego wygląd znacznie bardziej przypomina więc typowy kwiatostan czosnku niż delikatne, dzwonkowate kwiaty konwalii.



Rozmnażanie

Kwiaty zapylane są na ogół przez owady, głównie muchy i trzmiele, ale jeśli do tego nie dojdzie, nastąpi samozapylenie, co stanowi ważną cechę przystosowawczą ułatwiającą rozmnażanie i przetrwanie gatunku. Roślina łatwo zawiązuje nasiona i skutecznie je rozsiewa, dlatego zdarza się, że w sprzyjających warunkach tworzy bardzo rozległe skupiska. W rozmnażaniu biorą też udział podziemne cebulki, które dość intensywnie się rozrastają. Po zakończonym kwitnieniu i wysianiu nasion, liście zaczynają zasychać i pod koniec lipca właściwie nie ma już po nich śladu. To oczywiście nie przeszkadza podziemnym organom w postaci wydłużonych, niewielkich cebulek, przetrwać w uśpieniu do wiosny następnego roku.

Czosnek niedźwiedzi

Czosnek niedźwiedzi

Czosnek niedźwiedzi

Czosnek niedźwiedzi

Wymagania uprawowe

Czosnek niedźwiedzi, to roślina całkowicie mrozoodporna, dlatego nie wymaga szczególnego, zimowego okrycia. Na stanowiskach naturalnych jest w Polsce objęta częściową ochroną, bo pomimo swojego dość powszechnego występowania, jest narażona na wytępienie z powodu posiadania cennych właściwości leczniczych. Mimo to można pozyskać ją do własnego ogrodu, kupując nasiona lub sadzonki od renomowanych hodowców. Jednak aby móc cieszyć się uroda i smakiem tego cennego zioła, należy mu zapewnić warunki jak najbardziej zbliżone do naturalnych.

A dziki czosnek ma wymagania dość szczególne i nie zupełnie podobne do swojego ogrodowego kuzyna. Oczekuje bowiem miejsc cienistych lub połcieniastych, podłoża wilgotnego, lekkiego, próchniczego i bogatego w składniki pokarmowe z dodatkiem wapienia. Doskonałym pomysłem, będzie okrywanie jesienią miejsca w którym rośnie czosnek niedźwiedzi bukowymi liśćmi. Wprawdzie roślina jest stosunkowo odporna na niskie temperatury i takiego okrycia nie oczekuje, ale jej ulubionym stanowiskiem naturalnym są lasy bukowe. Dlatego możliwość uzupełnienia podłoża o substancje znajdujące się w liściach bukowych, wpłynie z pewnością bardzo pozytywnie na dalszy rozwój czosnku. A warto włożyć w jego uprawę nieco wysiłku, bo zawiera ogromne bogactwo cennych składników pokarmowych i odżywczych, podobnie jak znany nam doskonale czosnek pospolity.

Czosnek niedźwiedzi

Czosnek niedźwiedzi

Czosnek niedźwiedzi

Czosnek niedźwiedzi

Właściwości

Do celów leczniczych i kulinarnych wykorzystywane są jednak nie tyle główki, co młode liście czosnku niedźwiedziego i to zbierane wczesna wiosną, jeszcze przed wejściem w okres kwitnienia. Wtedy są bowiem najdelikatniejsze i zawierają najwięcej cennych substancji odżywczych. W późniejszym czasie nie tylko oddaja większość składników na wyżywienie pędu kwiatowego, ale również stają się twarde i łykowate, a więc niezbyt przydatne do spożycia. W młodych liściach można znaleźć ogromne ilości witaminy C, a także wit. A i E, olejki eteryczne, allicynę, flawonoidy, aminokwasy, siarkę, selen, mangan, żelazo i wiele innych mikro oraz makroelementów. Z tego powodu ma podobne działanie prozdrowotne co znany nam czosnek, a więc działa bakteriobójczo, przeciwgrzybiczno, obniża ciśnienie krwi i poziom „złego cholesterolu”, wspomaga trawienie, przeciwdziała miażdżycy i jest polecany przy chorobach górnych dróg oddechowych. A że przy okazji ma nieco łagodniejszy smak od czosnku pospolitego, z pewnością godny jest najwyższej uwagi jako ważny, choć bardzo sezonowy składnik wielu potraw.


Zastosowanie

Najlepiej spożywać go w postaci prawie nieprzetworzonej, jako dodatek do rozmaitych sałatek, past twarogowych lub maseł ziołowych, gdyż wtedy nie traci niczego ze swoich cennych właściwości. Młode liście, skropione ziołowym sosem winegret mogą nawet stanowić samodzielną przystawkę. Ale nie tylko w postaci świeżej nadają się do spożycia, gdyż mogą również stanowić dodatek do zup, makaronów i past.

Liście można też suszyć i zamrażać, co daje możliwość nieco dłuższego ich użytkowania niż jedynie w ciągu kilkunastu dni wiosennych. Niekiedy wykorzystuje się również cebulki czosnku zbierane pod koniec lata i wczesna jesienią. Służą najczęściej do przyrządzania nalewki lub marynowania.

Czosnek niedźwiedzi

Czosnek niedźwiedzi

Autor: Katarzyna Józefowicz


Oceń artykuł:
przetwarzam....
5.00 / 3 razy oceniany

Komentarze do tego artykułu:


Tytuł:
Komentarz:
Imię:

Jaka to roślina

Bezpłatny biuletyn o kwiatach

Co to jest newsletter ?

Moje ulubione kwiaty są koloru

Białego

Czerwonego

Żółtego

Niebieskiego

Różowego

Zielonego

Zobacz wyniki

Kontakt z redakcją serwisu


Copyright © 2005 - 2014 SwiatKwiatow.pl

Zapisz się do naszego bezpłatnego biuletynu.

A będziesz otrzymywał informacje o uprawie roślin i kwiatów oraz pielęgnacji ogrodu. Kwiaty to Nasza pasja, którą chętnie się z tobą podzielimy.

Twój email::

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. [zamknij]