Newsletter serwisu


Borówka amerykańska wysoka

Borówka amerykańska wysoka

Smaczne i zdrowe  owoce, obfite plonowanie,  niewielkie wymagania pielęgnacyjne, mała podatność na choroby i szkodniki, to wybrane zalety, które sprawiają, że borówka wysoka jest coraz chętniej sadzonym krzewem na działkach, a także w ogrodach ozdobnych. Użytkowy charakter krzewu wynika z owoców, natomiast dekoracyjność z kwiatów, a przede wszystkim z ładnie przebarwiających się jesienią liści.

Kilka uwag o rodzaju

Borówka amerykańska zaliczana jest do roślin wrzosowatych (Ericaceae), a dostępne  w sprzedaży odmiany to mieszańce, powstałe w wyniku krzyżowania wybranych gatunków borówki, których naturalne siedliska  występują w Ameryce Północnej. Obecne Vaccinium  x corymbosum powstało w wyniku krzyżowania takich gatunków jak Vaccinium angustifolium, Vaccinium corymbosum , Vaccinium australe. Rodzaj Vaccinium obejmuje setki gatunków m.in. krzewinek i krzewów. Rodzimym gatunkiem, zaliczanym do rodzaju Vaccinium  jest borówka bruszwica Vaccinium vitis-idaea. Inne gatunki, zaliczane do rodzaju, to m.in. borówka czarna, borówka drzewiasta, borówka jajowata, borówka błotna.

Borówka wysoka jest stosunkowo młodym krzewem jagodowym, a prace nad jej uzyskaniem, rozpoczęły się na początku XX w.  Obecnie dostępnych jest wiele, bardzo zróżnicowanych odmian, a obszar plantacji w Polsce systematycznie się powiększa  i obecnie wynosi kilka tysięcy hektarów.  Wzrost powierzchni plantacji obserwuje się na całym świecie, co związane jest z popytem na owoce borówki. Zwiększenie powierzchni upraw, przełożyło się na obniżenie cen jagód borówki wysokiej, dzięki czemu są one dostępne praktycznie dla każdego.


Kilka uwag o budowie

Krzewy borówki wysokiej, osiągają do około dwóch metrów wysokości i niewiele mniejszą szerokość. Charakteryzują się wzniesionym pokrojem, są silnie rozgałęzione. Liście skrętoległe, na wierzchniej stronie ciemnozielone, od spodu jaśniejsze, bardziej owalne, wydłużone o różnej wielkości. Jesienią pięknie się przebarwiają, zachwycając płomiennymi barwami. Kwiaty białe do lekko różowych,  zebrane  w grona. Rozwijają się od połowy maja, do połowy czerwca. Jagody granatowe, pokryte woskowym, niebieskawym nalotem. Pierwsze jagody dojrzewają już w lipcu, a ostatnie we wrześniu. Ponieważ jagody nie dojrzewają równomiernie, zbiór owoców odbywa się na raty. Wielką zaletą owoców borówki amerykańskiej jest fakt, że nie opadają zbyt szybko po dojrzeniu. Dojrzewanie owoców, jest uzależnione od odmiany, regionu oraz warunków atmosferycznych.
Borówka wysoka, charakteryzuje się płytkim system korzeniowym. Należy o tym pamiętać, aby prawidłowo zadbać o krzewy.

Warto dodać, że najpiękniejsze owoce, uzyskamy na zdrowych i wyrośniętych pędach. Pąki kwiatowe zawiązują się w okresie letnim w roku poprzedzającym okres owocowania.

Borówka amerykańska wysoka

Borówka amerykańska wysoka

Właściwości owoców

Owoce borówki wysokiej cenione są za walory smakowe, a także za dobroczynny wpływ na organizm człowieka. Najczęściej spożywamy je w stanie świeżym, ale nadają się także do mrożenia oraz na przetwory. Decydując się na uprawę borówki wysokiej na działce, warto zakupić kilka krzewów, najlepiej zróżnicowanych odmian, charakteryzujących się wcześniejszym oraz późniejszym owocowaniem. Dzięki temu uzyskamy świeże owoce od lipca do września. Z jednego krzewu można zebrać nawet do kilku kilogramów owoców.


Skład chemiczny borówki wysokiej (100 g świeżych owoców)

Woda     83,4 g
Białko    0,6 g
Tłuszcz    0,6 g
Węglowodany     15 g
Popiół     0,3 g
Witamina B1    0,02 mg
Witamina B2    0,02 mg
Witamina PP    0,3 mg
Witamina C    16 mg
Wapń     16 mg
Fosfor     13 mg
Żelazo     0,8 mg
Wartość energetyczna     61 kalorii

Źródło: A. Rejman, K. Pliszka.: Borówka wysoka, Warszawa 1984, s. 23.

Owoce borówki amerykańskiej, to nie tylko bogactwo mikro- i makroelementów, to także potwierdzone badaniami, wyjątkowe właściwości, wynikające z zawartości m.in. antyoksydantów, a więc przeciwutleniaczy, które neutralizują wolne rodniki, ograniczając tym samym powstawanie i rozwój chorób nowotworowych. Poza tym zawarte w jagodach substancje obniżają zły cholesterol (LDL), dobroczynnie wypływają na wzrok, pamięć, spowalniają procesy starzenia, dobrze wpływają na serce i cały układ krwionośny. Spożywanie świeżych borówek, przeciwdziała infekcjom pęcherza moczowego, poza tym borówki wykazują działanie antybakteryjne.

Borówka amerykańska wysoka

Borówka amerykańska wysoka

Zróżnicowanie odmianowe

W sprzedaży dostępne są liczne odmiany borówki wysokiej. Przed nabyciem  konkretnej odmiany, należy zapoznać się z jej opisem, aby dobór był trafny i zgodny z naszymi potrzebami. Przy wyborze odmiany, szczególną uwagę należy zwrócić na termin dojrzewania owoców. Pod tym względem wyróżniamy odmiany wczesne (np. ‘Toro’), średnio-wczesne (np. ‘Patriot’, ‘Bluecrop’) czy też późne (np. ‘Darrow’).

Należy zwrócić uwagę także na mrozoodporność.

Krótka charakterystyka wybranych odmian borówki wysokiej

Nazwa odmiany

Opis odmiany

 
Termin dojrzewania: wczesny
Earliblue

Odmiana amerykańska, wprowadzona w połowie XX w. Charakteryzuje się wzniesionym pokrojem oraz wczesnym dojrzewaniem owoców. Owoce średnie do dużych, kuliste, smaczne, lekko kwaskowate, doskonałe na przetwory. Owoce dojrzewają już w pierwszej połowie lipca. Plonuje dość dobrze, ale może przemarzać, dlatego też powinna być sadzona w zacisznych zakątkach, w najcieplejszych regionach w Polsce.

Duke

Odmiana uzyskana w Stanach Zjednoczonych i wprowadzona w latach 80’. Charakteryzuje się silnym wzrostem, osiąga do 1,5- 2 m wysokości. Pokrój luźniejszy, pędy wzniesione. Owoce smaczne, jasnoniebieskie, dość duże, bardzo smaczne po schłodzeniu. Owoce dojrzewają od około połowy lipca. Plonuje obficie. Zaletą odmiany jest późniejsze kwitnienie, dzięki któremu, mniej jest narażona na wiosenne przymrozki.

Spartan

Odmiana dostarcza dużych, smacznych, ciemnoniebieskich owoców. Wczesna odmiana, charakteryzująca się silniejszym wzrostem, luźniejszym pokrojem oraz późniejszym kwitnieniem.

 
Termin dojrzewania: średni
Toro

Jedna z bardziej wartościowszych odmian borówki wysokiej. Charakteryzuje się wzniesionym pokrojem, a jej wysokość może osiągać do 2 m. Owoce duże, jędrne i smaczne, dojrzewające w pierwszej połowie sierpnia. Odmiana plenna, warta polecenia do uprawy na działce.

Blueray

Uzyskana w Stanach Zjednoczonych, charakteryzuje się smacznymi, dużymi, ciemnoniebieskimi owocami. Owoce dojrzewają w sierpniu.

Bluecrop

Jedna z najpopularniejszych odmian, uprawianych na plantacjach. Charakteryzuje się silnym wzrostem, wzniesionymi pędami, rozchylającymi się jednak pod ciężarem owoców. Odmiana plenna, owoce duże, jasnoniebieskie, dojrzewające w sierpniu, choć termin dojrzewania owoców uzależniony jest także od regionu uprawy. ‘Bluecrop’ należy do odmian tolerancyjnych.

 
Termin dojrzewania: późny
Darrow

Odmiana charakteryzuje się bardziej luźnym pokrojem, osiąga do około 1,5 m wysokości. Dostarcza bardzo smacznych owoców deserowych. Owoce dojrzewają na przełomie sierpnia i września.

Jersey

Odmiana silnie rosnąca, dość plenna. Owoce średniej wielkości, bardzo smaczne, dojrzewają w sierpniu.

Brigitta

Odmiana charakteryzuje się dużymi i smacznymi owocami. Silnie rosnąca o pokroju bardziej wzniesionym. 

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko i przygotowanie podłoża

Borówka wysoka preferuje stanowiska zaciszne, ciepłe i słoneczne. Niezbędne jest także kwaśne podłoże- warunek konieczny, którego spełnienie jest podstawą powodzenia uprawy. Optymalne pH podłoża dla borówki wysokiej mieści się w granicach 3,5 – 4,5. Poza tym, podłoże powinno być przewiewne, przepuszczalne i ze sporym udziałem próchnicy (około 10%).
W naszych ogrodach, zazwyczaj dominuje podłoże zasadowe, tak więc przed zakupieniem roślin, należy je odpowiednio przygotować. Można już rok przed planowanym posadzeniem krzewów zakwaszać glebę, ale najczęściej podłoże uzupełnia się kwaśnym torfem czy też korą sosnową.

Zakup i sadzenie krzewów

Przed zakupieniem krzewów borówki wysokiej należy zapoznać się z ofertą i wybrać, takie odmiany, które będą właściwe na działkę czy też do ogrodu. Odmiany różnią się plennością, wielkością owoców, smakiem, wysokością, szybkością wzrostu, a także mrozoodpornością.
Sadzonki należy nabywać ze sprawdzonych szkółek, punktów cieszących się dobrą opinią. Zazwyczaj sadzi się sadzonki dwu- trzyletnie. Zwracajmy uwagę na jakość sadzonek. Zakupione w pojemnikach z dobrze rozbudowaną bryłą korzeniową o wiele łatwiej się aklimatyzują na nowym stanowisku.

Krzewy sadzimy na takiej wysokości, na której rosły w szkółce. Termin sadzenia – jesień lub wiosna.
Na działce możemy posadzić je w rzędach, oddalonych od siebie o 2 m, a odległość między krzewami w rzędzie, może wynieść 1,0-1,5 m.

Borówka amerykańska wysoka

Borówka amerykańska wysoka

Ściółkowanie

Borówka charakteryzuje się płytkim systemem korzeniowym, dlatego też ściółkowanie jest bardzo istotne, gdyż ogranicza parowanie wody, a tym samym, chroni bryłę korzeniową przed przesuszeniem. Jako ściółkę można zastosować m.in. korę sosnową.

Podlewanie

W uprawie borówki amerykańskiej szczególną uwagę należy zwrócić na podlewanie. Brak opadów sprzyja przesuszeniu bryły korzeniowej, a także obniżeniu plonów. Należy postarać się o stałą wilgotność podłoża, a więc w przypadku braku opadów, uzupełniamy niedobory wody, pamiętając także o ściółkowaniu podłoża. Borówkę wysoką najlepiej podlewać deszczówką.

Nawożenie

Nawożenie jest kolejnym, bardzo istotnym czynnikiem, od którego zależy obfitość i jakość plonowania. Bez wątpienia na działkach, powinno stosować się nawożenie organiczne, a w razie potrzeby uzupełniać je nawożeniem mineralnym. W sprzedaży dostępne są specjalistyczne nawozy, przeznaczone m.in. dla borówki amerykańskiej. Stosowane nawozy mają zakwaszać podłoże, a także uzupełniać je w niezbędne roślinie składki. Stosując nawozy mineralne, należy dostosować się do instrukcji stosowania, pamiętając że nie zawsze więcej znaczy lepiej.

Cięcie

Cięcie jest zabiegiem bardzo istotnym, warunkującym późniejsze plonowanie. Należy zauważyć, że borówka wysoka w pełni zaczyna owocować dopiero po kilku latach, dlatego cięcie, powinno uwzględniać ten fakt. Przez kilka lat usuwa się tylko chore, cienkie pędy, a dopiero w późniejszym okresie, rozpoczyna się cięcie prześwietlające, wpływające na lepszą zdrowotność borówki amerykańskiej, a także lepsze plonowanie oraz jakość owoców. Co kilkanaście lat, można przeprowadzić cięcie odmładzające. Dokonując cięcia borówki, należy zostawić do około 8 pędów głównych, z których 5- 6 pędów będą stanowić pędy jednoroczne i dwuletnie, te najobficiej owocujące. 


Choroby i szkodniki

Uprawa borówki wysokiej na działce i w ogrodzie, powinna być prowadzona w sposób ekologiczny, a więc bez użycia chemicznych środków ochrony roślin. Z pewnością przy kilku krzewach jest to o wiele łatwiejsze, niż na dużych plantacjach.

Aby borówka wysoka, charakteryzowała się wysoką zdrowotnością, należy zapewnić jej jak najbliższe optymalnym warunki do wzrostu i plonowania. Borówka wysoka, to krzew długowieczny, tak więc warto zadbać o jego kondycję i cieszyć się obfitym plonowaniem przez wiele, wiele lat.
Zdrowe sadzonki, prawidłowo przygotowane podłoże, odpowiednie stanowisko, a także prawidłowe zabiegi agrotechniczne są najlepszym sposobem na zapobieżenie pojawieniu się zmian chorobowych. 

W przypadku konieczności zastosowania środka chemicznego, należy wybierać preparaty selektywne, które nie zwalczają organizmów pożytecznych.

Warto pamiętać o tym, że szkodniki występujące w naszych ogrodach mają swoich naturalnych wrogów, tak więc niewielka ich liczba nie powinna nas niepokoić. Przykładowo naturalnym wrogiem mszyc są biedronki, skorki czy złotooki, a gąsienic ptaki. Warto zadbać o miejsca, w których mogłyby zamieszkać organizmy pożyteczne i stanowić naturalną ochronę roślin uprawianych w ogrodzie.

Z chorób borówki wysokiej należy uważać na m.in. szarą pleśń, antraknozę, mączniaka prawdziwego oraz zgorzel pędów. Warto mieć na uwadze także choroby wirusowe. Ze szkodników należy uważać na m.in. mszyce, pędraki, zwójki, szpeciela pączkowego.

Na dużych plantacjach ochrona przed szkodnikami i chorobami jest bardziej zaawansowana, choć w wielu wypadkach istnieje konieczność stosowania środków chemicznych m.in. na szarą pleśń, antraknozę, mszycę, zwójki. W przypadku ptaków, które są zagrożeniem dla dojrzewających owoców, można wykorzystać ptaki drapieżne, które oblatując plantację, odstraszają skrzydlatych amatorów borówek.

Uwagi końcowe

Owoce borówki amerykańskiej uwielbia większość z nas. Warto posadzić kilka krzewów borówki i dłużej ciszyć się smakiem tych wyjątkowych jagód. Zmienne odmiany pozwolą maksymalnie wydłużyć okres dostępności smacznych jagód. Sadźmy borówkę wysoką, bo jest tego warta.

Tekst: Grzegorz Bogucki


Oceń artykuł:
przetwarzam....
4.67 / 6 razy oceniany

Komentarze do tego artykułu:


Tytuł:
Komentarz:
Imię:

Jaka to roślina

Bezpłatny biuletyn o kwiatach

Co to jest newsletter ?

Moje ulubione cebulowe kwiaty wiosenne to:

Krokusy

Szafirki

Tulipany

Hiacynty

Narcyzy

Zobacz wyniki

Kontakt z redakcją serwisu


Copyright © 2005 - 2014 SwiatKwiatow.pl

Zapisz się do naszego bezpłatnego biuletynu.

A będziesz otrzymywał informacje o uprawie roślin i kwiatów oraz pielęgnacji ogrodu. Kwiaty to Nasza pasja, którą chętnie się z tobą podzielimy.

Twój email::

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. [zamknij]