Newsletter serwisu


Uprawa fasoli szparagowej

Pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej fasola zwyczajna (Phaseolus vulgaris) jest obecnie szeroko uprawiana na całym świecie. Kwitnie na biało, pomarańczowo lub filetowo a w miejsce kwiatów po zapyleniu zawiązują się zielone, żółte lub purpurowe strąki. Zbiera się je, kiedy nasiona są jeszcze niedojrzałe i spożywa w całości po ugotowaniu.

Fasola uprawiana na zielone strąki to tzw. fasolka szparagowa. Jest ona bogata w cenne minerały: wapń, potas, mangan i fosfor, witaminy i błonnik pokarmowy. Odmiany zielone zawierają szczególnie dużo β-karotenu, czyli prowitaminy A oraz witamin C i K. Polecana jest dla osób z niedoborami żelaza w organizmie oraz przy słabych kościach. Działa wzmacniająco i przeciwzapalnie, podnosi ogólną odporność organizmu. W porównaniu do innych warzyw ma stosunkowo mało kalorii (42 kcal/100g)  i niski indeks glikemiczny, dlatego stanowi ważny element jadłospisu osób będących na diecie. Odwar ze strąków działa moczopędnie oraz obniża poziom cukru we krwi, stąd polecany jest dla diabetyków. Fasola szparagowa gotowana na parze zachowuje największą wartość odżywczą.


Odmiany fasoli zwyczajnej dzielimy na tyczne oraz karłowe.

Odmiany karłowe

Fasola szparagowa karłowa ma okres wegetacji, zależnie od odmiany, wynoszący od 60 do 90 dni. Nie wymaga podpór podczas uprawy.

Fasolka szparagowa

Fasolka szparagowa

Popularne odmiany:

Karłowe żółtostrąkowe:

Basta - polecana do wczesnych upraw pod folią i w gruncie. Strąki długości 14cm, żółte, proste, bezwłókniste. Nadaje się szczególnie do bezpośredniego spożycia i do przetwórstwa. Siew: V-VI

Batuta – średniowczesna, do przetwórstwa i bezpośredniego spożycia. Odporna na antraknozę. Strąki bezwłókniste. Polecana do zbioru mechanicznego. Siew: V-VI

Korona - bardzo wczesna, plenna. Strąki intensywnie żółte z połyskiem, krótkie (9-10 cm), dojrzewają stopniowo. Jedna z najwcześniejszych odmian na polskim rynku polecana do bardzo wczesnej uprawy w tunelu lub pod włókniną, co pozwala na pierwsze zbiory już na początku czerwca.

Laura - średniowczesna, strąki proste i bezwłókniste. Odmiana ciepłolubna i wrażliwa na przymrozki. Przeznaczona jest do bezpośredniego spożycia i przetwórstwa, nadaje się także do mrożenia. Siew: V-VI

Lucyna - średniowczesna, strąki żółte, mięsiste, długości 16 cm, szerokości 1,2cm. Polecana do bezpośredniego spożycia i przetwórstwa. Odporna na antraknozę i bakteriozę obwódkową fasoli. Siew: V-VI

Polka – średniowczesna, strąki proste bez przewężeń, dł. 12-14cm. Rośliny wysokości 45-50 cm, odporne na niesprzyjające warunki pogodowe.

Tara - średniowczesna, najplenniejsza odmiana o długich (do 14 cm), bezwłóknistych, mięsistych strąkach. Odporna na choroby. Doskonała do bezpośredniego spożycia i do przetwórstwa.  Siew: V-VI

Tina – średniopóźne, bardzo plenna, do bezpośredniego spożycia i przetwórstwa. Strąk prosty, gładki długości 11-13 cm, bezwłóknisty, mięsisty. Siew: V-VI
Złota Saxa – wczesna, plenna. Strąki 11-12 cm, dojrzewające stopniowo. Siew V-VI, zbiór od końca lipca.

Pantera – średniowczesna, rośliny średniowysokie o zwartym pokroju. Strąki osadzone częściowo nad liśćmi, strąki bardzo długie, do 16 cm, wolno przerastające, bez przewężeń. Odmiana ta otrzymała Złoty Medal POLAGRA 2001

Fasolka szparagowa

Fasolka szparagowa

Karłowe żółte o szerokich, taśmowych strąkach:

Bis – średniopóźna, o strąkach typu Mamut – mięsistych, płaskich o długości do 15cm. Przeznaczona do bezpośredniego spożycia, konserwowania i mrożenia. Wysiew od V do końca VII

Wstęga - średniowczesna, o wysokiej tolerancji na bakteriozę obwódkowa i antraknozę i krzaczastym pokroju. Kwiaty fioletowe, ozdobne.

Karłowe zielonostrąkowe:

Amelia – późna odmiana do zbioru mechanicznego, doskonała na mrożonki. Strąki ciemnozielone, osadzone wysoko nad ziemią, dł. 15cm. Odporna na choroby. Siew: V-VI

Bona – średniowczesna, o skupionym pokroju. Strąki jasnozielone, osadzone w górnej części rośliny, równomiernie dojrzewające.

Gracja - średniopóźna. Rośliny wysokie, o pokroju średnio skupionym. Strąki okrągłe na przekroju, bezwłókniste, umieszczone w środkowej części rośliny. Odmiana bardzo plenna, równomiernie dojrzewająca, polecana do bezpośredniego spożycia. Wykazuje polową odporność na wirusa zwykłej mozaiki fasoli. Siew: II  dekada V.

Libra – średniowczesna, równomiernie dojrzewająca, bardzo plenna, do bezpośredniego spożycia i przetwórstwa, nadaje się do zbioru mechanicznego.

Malwina – średniowczesna. Strąki długości 15cm, bardzo mięsiste, okrągłe na przekroju poprzecznym, umieszczone w górnej i środkowej części rośliny. Do bezpośredniego spożycia i przetwórstwa. Siew: V-VI

Syrenka – średniopóźna, strąk ciemnozielony, delikatny, bezwłóknisty, dł. 13-16cm. Polecana szczególnie do mrożenia i konserwowania. Siew: V-VI

Wena – średniowczesna, strąk ciemnozielony, długości 12-13 cm, bezwłóknisty, o powolnym narastaniu ziarna. Do zamrażania, konserwowania i bezpośredniego spożycia. Siew: V-VI

Odmiany tyczne

Pędy odmian tycznych fasoli osiągają długość nawet do 3m i wymagają żerdzi lub sznurków, po których będą się wspinać. Tyczki powinny być wbite w ziemię tuż obok kiełkujących nasion i powiązane ze sobą u góry, tak aby cała konstrukcja była stabilna i opierała się wiatrom. Okres wegetacji jest nieco dłuższy niż dla odmian karłowych i wynosi 70-100 dni.

Fasolka szparagowa

Fasolka szparagowa

Popularne odmiany:

Tyczne żółtostrąkowe:

Juliska - odmiana węgierska o strąkach dłuższych niż u odmiany fasoli zwykłej typu Mamut Strąki są kremowożółte. Charakteryzuje się dość dużą odpornością na bakteriozy i mozaikę.

Gazela - wczesna, amatorska typu Mamut, do bezpośredniego spożycia i wielokrotnego zbioru, plenna, strąk płaski o dł. Do 22cm, bezwłóknisty. Siew: V

Atlas - wytwarza proste, spłaszczone, bezwłókniste strąki. Polecana do bezpośredniego spożycia oraz na domowe przetwory.

Tyczne zielonostrąkowe:

Kama - wczesna, polska odmiana, średnioplenna. Strąki proste, równomiernie dojrzewające. Nasiona suche, białe i lekko spłaszczone. Odmiana odporna na antraknozę.

Smeraldo - bardzo plenna, odporna na choroby. Tworzy jasnozielone, płaskie, bezwłókniste, długie strąki do bezpośredniego spożycia, na przetwory i do mrożenia.
Zalecana do małych warzywników.

Tyczne fioletowostrąkowe:

Blauhilde - późna o długich, mięsistych, ciemnofioletowych strąkach. Po ugotowaniu strąki mają barwę ciemnozieloną. Siew: V

Podłoże i nawożenie

Podłoże pod uprawę fasoli powinno być próchniczne, pulchne, głęboko uprawione i żyzne, ponieważ fasola jest w tym względzie dość wymagającym warzywem. Odmiany należy siać w pierwszym lub drugim roku po nawożeniu obornikiem lub kompostem. We wczesnej fazie wzrostu można także dokarmiać rośliny nawozami mineralnymi, np. saletrą amonową. Fasola należy do rodziny roślin motylkowych - rośliny z tej rodziny rosną w symbiozie z bakteriami Rhizobium, które powodują powstawanie na ich korzeniach charakterystycznych brodawek, w których wiążą azot atmosferyczny. Część zasymilowanego przez bakterie azotu pozostaje w glebie, dlatego rośliny motylkowate często bywają uprawiane na zielony nawóz, ponadto są ważnym elementem płodozmianu.

Fasolka szparagowa

Fasolka szparagowa

Siew

Fasola jest warzywem o stosunkowo dużych wymaganiach nie tylko glebowych, ale i cieplnych. Do prawidłowego rozwoju wymaga temperatur w zakresie 20-25°C; nie znosi przymrozków.
Do gruntu siejemy ją późną wiosną, na przełomie maja i czerwca, do ciepłej i wilgotnej ziemi w rzędy co 40 cm, najlepiej gniazdowo po 3-5 nasion. Podobnie sieje się fasolę tyczną, jednak odległość pomiędzy rzędami powinna być nieco większa, aby można było zamocować podpory po których rośliny będą się piąć. Ponieważ okres zbioru zielonych strąków jest raczej krótki, aby zapewnić sobie dostępność warzywa przez dłuższy czas należy powtórzyć siew jeszcze 2-3 razy w odstępach dwutygodniowych. Optymalna temperatura dla kiełkowania wynosi 15-22°C.

Zabiegi pielęgnacyjne

Ponieważ fasola jest wrażliwa na uszkodzenia korzeni, spulchnianie gleby i odchwaszczanie należy wykonywać ostrożnie. Nie poleca się także podkiełkowywania nasion w doniczkach, ponieważ przy ich wysadzaniu na miejsca stałe delikatny system korzeniowy może ulec uszkodzeniu i rośliny zmarnieją.

Zbiór

Niedojrzałe strąki zbiera się co kilka dni w razie potrzeby. Pobudza to rośliny do kwitnienia i zawiązywania kolejnych. Z jednej rośliny zwykle zbioru dokonujemy około trzech razy, co kilka, kilkanaście dni. Warto również pozostawić kilka ostatnich strąków i pozwolić dojrzeć nasionom – w ten sposób zapewnimy sobie materiał siewny na następny sezon.

Łukasz Skop

Bibliografia

Warzywa na działce i w kuchni, Ł. Zaborska i Z. Zawistowska, Wydawnictwo Watra, Warszawa 1981
Encyklopedia działkowca, A. Sawra, Książka i Wiedza, Warszawa 2005
Uprawa fasoli szparagowej i na suche nasiona, B. Wierzbicka, Hortpress
Wymaganie odmian zaczerpnięto ze stron producentów nasion.


Oceń artykuł:
przetwarzam....
4.33 / 6 razy oceniany

Komentarze do tego artykułu:


Tytuł:
Komentarz:
Imię:

Jaka to roślina


Bezpłatny biuletyn o kwiatach

Co to jest newsletter ?

Ile kwiatów doniczkowych posiadasz?

Nie posiadam roślin

Mniej niż 5

Od 6 do 10

Od 11 do 30

Od 31 do 100

Ponad 100

Zobacz wyniki

Kontakt z redakcją serwisu


Copyright © 2005 - 2014 SwiatKwiatow.pl

Zapisz się do naszego bezpłatnego biuletynu.

A będziesz otrzymywał informacje o uprawie roślin i kwiatów oraz pielęgnacji ogrodu. Kwiaty to Nasza pasja, którą chętnie się z tobą podzielimy.

Twój email::

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. [zamknij]