Newsletter serwisu


Kapusta głowiasta

Pod nazwą kapusta kryje się ponad 30 gatunków roślin, z których wiele uprawia się jako rośliny użytkowe. Mimo iż do rodzaju można zaliczyć kilka dobrze nam znanych warzyw, najbardziej popularną w Polsce kapustą jest bez wątpienia kapusta głowiasta (Brassica oleracea L. var. capitata L.). Prawdopodobnie większość z nas kojarzy ją przede wszystkim z kapustą białą  (Brassica oleracea var. capitata f. alba), ale ma ona również drugą formę –czerwoną (Brassica oleracea var. capitata f. rubra). Kapusty głowiaste są warzywami dwuletnimi, a więc w pierwszym roku uprawy tworzą główki, a w drugim pęd kwiatostanowy.

Wartości odżywcze

Kapusty to warzywa nie tylko smaczne i dość uniwersalne, ale również bardzo wartościowe pod względem odżywczym. Obie postacie kapusty głowiastej są bogate w szereg soli mineralnych (min. sód, potas, wapń, magnez, fosfor, żelazo) oraz witamin (A, B, C i E), a także posiadają w swoim składzie kwas foliowy, flawonoidy (min. sulforafan) oraz wiele innych cennych związków organicznych. Co ciekawe, mniej popularna kapusta czerwona jest dodatkowo bogata w antocyjany czyli przeciwutleniacze, których w białej formie trudno szukać. Są to związki bardzo cenne dla zdrowia człowieka, gdyż mają właściwości przeciwzapalne, ochronne oraz antynowotworowe, dlatego kapusta czerwona zasługuje na większe zainteresowanie, niż dotychczas. Przy sporej wartości odżywczej, kapusty głowiaste są jednocześnie nisko kaloryczne, a więc ich spożywanie jest również polecane podczas stosowania diet odchudzających.


Najlepszym sposobem na przyswojenie sobie większości wartościowych substancji zawartych w kapuście, jest jej spożywanie na surowo. Taką możliwość dają rozmaite surówki z jej udziałem (doskonale komponuje się z jabłkiem i marchewką) oraz regularne picie wyciśniętego z liści soku. Kapusta wzmacnia siły obronne naszego organizmu i wspomaga leczenie wrzodów układu pokarmowego. Liście kapusty białej można stosować również zewnętrznie i po lekkim rozbiciu tłuczkiem, wykorzystywać jako okłady na obrzęki, siniaki czy opuchliznę. Znakomicie łagodzi stany zapalne oraz zmniejsza występującą miejscowo gorączkę. Podobne działanie mają liście kapusty czerwonej, jednak barwnik w nich zawarty może farbować skórę oraz ubrania, dlatego lepiej w takim wypadku skorzystać z kapusty białej.

Kapusta głowiasta

Kapusta głowiasta

Zastosowanie

Wykorzystanie kapusty w kuchni polskiej jest naprawdę ogromne. Tradycje kulinarne uwzględniają głównie kapustę białą, która pod ukiszeniu jest niezbędnym składnikiem bigosu, pierogów, kapusty z grochem, krokietów oraz kapuśniaku, a pod postacią gotowaną podawana jako jarzynka. Jej liście po zblanszowaniu są wykorzystywane do przyrządzenia tradycyjnych, polskich gołąbków. Mimo to także dla jej formy czerwonej nazywanej kapustą modrą znalazło się miejsce na naszym stole, gdyż podobnie jak biała może być gotowana w formie jarzynki bądź wykorzystywana do przygotowania rozmaitych surówek, np. z dodatkiem marchwi, jabłek, rodzynek, pomarańczy, koperku, a nawet chrzanu. Doskonale komponuje się z sosami jogurtowymi lub majonezowo-jogurtowymi, ale nieźle smakuje również ze śródziemnomorskim winegretem.
 

Kapusta głowiasta

Kapusta głowiasta

Wymagania uprawowe

Jeśli chcielibyśmy doczekać się kapusty głowiastej z własnego ogródka, powinniśmy liczyć się z tym, że nie jest ona warzywem najłatwiejszym w uprawie. Kapusty głowiaste są roślinami dość wrażliwymi na niskie temperatury, co często wymusza ich uprawę z rozsady (szczególnie odmian wczesnych). Wprawdzie niewielki, trwający dzień lub dwa przymrozek w granicach 2-3 stopni nie powinien wyrządzić im większej szkody, to już przedłużające się chłody mogą doprowadzić rośliny do wybicia w pęd kwiatostanowy zamiast zawiązywania główek. Z tego powodu dla kapusty głowiastej powinniśmy wybrać stanowisko stosunkowo ciepłe i osłonięte od chłodnego wiatru, a do gruntu wysadzać najwcześniej w drugiej połowie kwietnia. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że kapusty głowiaste nie lubią też zbyt wysokich temperatur, a najlepsze dla nich optimum to zakres ok. 18-20°C.  Rośliny te oczekują również regularnego nawadniania, gdyż bardzo źle znoszą suszę. Należy jednak pamiętać, że stanowisko zbyt mokre może powodować gnicie liści oraz rozwój chorób grzybowych. Kapusty głowiaste muszą mieć też zapewnione dostatecznie widne miejsce uprawy, gdyż w cieniu rosną bardzo słabo, źle zawiązują główki i często zapadają na choroby. Najlepsze będą dla nich gleby żyzne i niezbyt ciężkie (lżejsze dla odmian wczesnych, cięższe dla późnych), o obojętnym odczynie pH, rok wcześniej zasilone obornikiem. W przypadku uzupełniającego nawożenia mineralnego, należy pamiętać, aby dla kapusty czerwonej przeznaczyć mieszankę z przewagą potasu, co pozwoli na lepsze wybarwienie się główek. W przypadku wszystkich kapustnych, ważną rolę spełnia również zmianowanie. Ta grupa roślin ma bowiem szereg wspólnych szkodników oraz chorób, które nierzadko pozostają w glebie nawet przez kilka lat, dlatego nie wolno tych roślin sadzić po sobie przez 3-4 kolejne lata.

Kapusta głowiasta

Kapusta głowiasta

Produkcja rozsady

Kapustę głowiastą zwykle uprawia się z rozsady, chociaż odmiany późniejsze można również siać wprost do gruntu. Należy przy tym jednak zachować dużą ostrożność, bo wysuszenie lub przegrzanie nasion, może bardzo źle wpłynąć na ich kiełkowanie i rozwój. Produkcja roszady trwa ok. 1-1,5 miesiąca. W zależności od terminu zbioru oraz odmiany, nasiona (koniecznie zaprawione przeciwko chorobom i szkodnikom) wysiewa się w II-III (kapusty wczesne, o okresie wegetacji ok. 60-100 dni ), IV (średniowczesne i średniopóźne o okresie wegetacji ok. 110-140 dni) lub w V (odmiany późne - okres wegetacji ok. 140-160 dni), po czym pikuje do doniczek i wysadza na miejsce stałe w rozstawie ok. 40 x 50-60 cm.

Kapusta głowiasta

Kapusta głowiasta

Odmiany

Kapusty głowiaste dostępne w rozmaitych odmianach, różniących się miedzy sobą kształtem główki, terminem zbioru oraz plennością. Wśród kapust czerwonych na uwagę sługują: wczesne - „Kalibos”, „Haco”, „Koda”, „Primero”, „Red Pearl F1”, średniowczesne - „Integro”, „Red Jewel”,” Rodeo” oraz późne - „Storoxa F1”, „Langedijker”, „Holenderska”.

U kapusty białej uwagę zwracają przede wszystkim: wczesne i średniowczene – „Ditmarska najwcześniejsza”, „Gloria di enkhuizen 2”, „Fantazja F1”, „Biała Benia F1”, „Pierwszy Zbiór”, a także   średniopóźne i późne – „Kamienna Głowa”, „Kalina F1”, „Amager Polana”,


Choroby i szkodniki

Uprawy warzyw kapustnych, w tym również kapusty głowiastej, są narażone na wystąpienie następujących chorób: zgnilizny (czarna, sucha, twardzikowa), mączniaki, szara pleśń, zgorzel siewek, kiła kapuściana oraz szkodników: bielinki, chowacze, mszyce, piętnówki, śmietki i mątwiki. W razie zauważenia pierwszych objawów choroby lub żerowania szkodnika, należy wykonać oprysk odpowiednim preparatem ochrony roślin (najlepiej na bazie składników naturalnych jak czosnek, piołun czy grejpfrut).

Kapusta głowiasta

Kapusta głowiasta

Przechowywanie

Obie kapusty głowiaste w miarę dobrze przechowują się zarówno w kopcach ziemnych jak i w pryzmach na dnie ciemnych i chłodnych pomieszczeń (np. piwnicy). Do przechowywania należy wybrać główki dobrze wyrośnięte, ale bezwzględnie zdrowe i nieuszkodzone, inaczej mogą one doprowadzić do skażenia całej partii zgromadzonych warzyw. Należy też pamiętać, że kapusta biała przechowuje się lepiej i dłużej od czerwonej.
     
Autor: Katarzyna Józefowicz

Źródła:
1.     „ABC ogrodnictwa” PWR i L W-wa 1978r. – praca zbiorowa
2.    „ Działkowic” 2/09 mgr K. Sawicki, „ Wczesne kapusty na działce” str. 49


Oceń artykuł:
przetwarzam....
0.00 / 0 razy oceniany



Komentarze do tego artykułu:


Tytuł:
Komentarz:
Imię:

Jaka to roślina

Bezpłatny biuletyn o kwiatach

Co to jest newsletter ?

Moje ulubione cebulowe kwiaty wiosenne to:

Krokusy

Szafirki

Tulipany

Hiacynty

Narcyzy

Zobacz wyniki

Kontakt z redakcją serwisu


Copyright © 2005 - 2014 SwiatKwiatow.pl

Zapisz się do naszego bezpłatnego biuletynu.

A będziesz otrzymywał informacje o uprawie roślin i kwiatów oraz pielęgnacji ogrodu. Kwiaty to Nasza pasja, którą chętnie się z tobą podzielimy.

Twój email::

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. [zamknij]