Newsletter serwisu


Dławisz - Celastrus

Poszukując pnącza szybko rosnącego, zwróćmy uwagę na dławisze. W szybkim tempie zakryją mało przyjemne mury, ściany, a także mogą zostać wykorzystane , przy obsadzaniu pergoli, trejaży. Drzewo w objęciach tego pnącza, będzie ciekawym akcentem w ogrodzie. Uważajmy tylko, aby nie było zbyt małe, ponieważ może zostać zagłuszone. Dławisze najpiękniej prezentują się w okresie jesiennym podczas przebarwiania się liści i dojrzewania owoców. Wówczas wyglądają niezwykle malowniczo.

Kilka uwag o rodzaju

Rodzaj Celastrus zaliczany jest do rodziny Celastraceae. Skupia ponad 30 gatunków roślin, ale w naszych warunkach powszechnie znane są tylko dwa: Celastrus orbiculatus- dławisz okrągłolistny oraz Celastrus scandens- dławisz amerykański. Warto wspomnieć także o  Celastrus rosthornianus- dławisz Rosthorna.

Dławisze należą do roślin dwupiennych,  a więc każda roślina wydaje kwiaty albo męskie, albo żeńskie. Na osobnikach żeńskich ukazują się owoce.

Jak już wspomniano dekoracyjność tych roślin wynika z przebarwiających się liści, a także bardzo dekoracyjnych owoców. Mają one formę kulistej torebki, która po dojrzeniu, otwiera się, ukazując nasiona, ukryte w czerwonej osłonce (osnówka). Owoce długo utrzymują się na roślinie.

Wysokość konkretnych gatunków dławiszy jest zmienna- w naszych warunkach uprawiane dławisze mogą osiągać do około 12- 15 m wysokości (dławisz okrągłolistny). Roczne przyrosty mogą być znaczące, jeżeli roślinie zapewnimy optymalne warunki do rozwoju.


Wybrane gatunki rodzaju:

    Celastrus flagellaris
    Celastrus orbiculatus
    Celastrus scandens
    Celastrus punctatus
    Celastrus rosthorniania

Naturalne siedliska Celastrus, występują m.in. w Azji (dławisz okrągłolistny) oraz Ameryce (dławisz amerykański).

Dławisz okrągłolistny

Dławisz okrągłolistny

Dławisz okrągłolistny

Najczęściej uprawiany gatunek rodzaju, który w sprzyjających warunkach, charakteryzuje się wysoką ekspansywnością, staje się wręcz inwazyjny, a jego ofiarą padają także niewielkie rośliny drzewiaste, które są przez niego zagłuszane. W Polsce przede wszystkim w uprawie, choć spotykane są także stanowiska w stanie dzikim. O tym jak wielkim problemem może okazać się dławisz okrągłolistny świadczy sytuacja w USA, gdzie dławisz okrągłolistny wypiera rodzimy gatunek, a więc dławisza amerykańskiego.

Ojczyste strony Celastrus orbiculatus występują na kontynencie azjatyckim (Chiny, Japonia, Korea). Do Europy został sprowadzony w XIX w.

Kilka uwag o budowie

Pokrój-  krzewiaste pnącze, którego wysokość może przekroczyć 10 m osiągając nawet 15 m. Charakteryzuje się dużym przyrostem rocznym, czasem nawet osiągającym 4 m.

Pędy- młode pędy żółtozielone, starsze brunatne z wyraźnie odznaczającymi się przetchlinkami.

Liście- sezonowe, zmienne, okrągławe o klinowatej podstawie, osadzone na ogonkach. W okresie jesiennym przebarwiają się na żółto.

Kwiaty- kwitnienie przypada na czerwiec, ale kwiaty nie są zbyt dekoracyjne, białawe, ukazują się w kątach liści, a zebrane  są w wiechy. Roślina zazwyczaj dwupienna.

Owoce-  w formie żółtawych torebek, wewnątrz których znajdują się czerwonawe nasiona w czerwonej osnówce. Owoce dekoracyjne.

Odmiany- ‘Herkules’- odmiana męska; ‘Diana’- odmiana żeńska.

Dławisz okrągłolistny

Dławisz okrągłolistny

Czy wiesz że …

Zazwyczaj pisze się o dwupienności gatunku, a więc konkretna roślina to osobnik męski bądź żeński. W takim wypadku ten ostatni owocuje. Dlatego też zazwyczaj, kupuje się dwa osobniki męski ("Herkules" ) i żeński ("Diana"). W przypadku pojawienia się owoców na jednym i drugim okazie, dziwimy się i zastanawiamy jak to możliwe. Odpowiedź jest prosta, gdyż kwiaty dławisza, mogą być także poligamiczne.

Pozostałe wybrane gatunki rodzaju

Rzadziej spotykanym gatunkiem rodzaju jest Celastrus scandens, czyli dławisz amerykański. Pochodzący z Ameryki Północnej, także jest mrozoodporny, osiąga mniejsze rozmiary, nie przekracza 10 m wysokości. Kwiaty zebrane w szczytowe wiechy. Jego uprawa jest zbliżona do uprawy dławisza okrągłolistnego.

Innym gatunkiem, także dostępnym w sprzedaży jest dławisz Rosthorna. Nie tak ekspansywny jak dławisz okrągłolistny. Jego wysokość dochodzi do około 7 m, a roczne przyrosty wynoszą około metra. Gatunek pochodzi z Azji i jest rośliną mrozoodporną.

Wymagania i pielęgnacja

Dławisze należą do roślin szybko rosnących, mało wymagających, które przy zapewnieniu odpowiednich warunków w szybkim tempie zazielenią wybraną przez nas ścianę, kratę bądź pergolę. Preferują stanowiska słoneczne do półcienistych.

Dławisz okrągłolistny

Dławisz okrągłolistny - zdjęcie LidkaB

Podłoże

Opisane gatunki są bardzo tolerancyjne wobec podłoża. Preferują żyzne podłoże, przepuszczalne, niezbyt zasobne. W optymalnych warunkach w ciągu zaledwie kilku lat mogą osiągnąć swoją ostateczną wysokość- roczne przyrosty od jednego do trzech (czterech) metrów. Ze względu na swoją tolerancyjność, urośnie także na mniej przychylnym stanowisku, ale będzie charakteryzował się mniejszymi przyrostami.

Zakup rośliny

Rośliny należy nabywać w sprawdzonych punktach sprzedaży, które dają nam gwarancję nabycia pnącza najwyższej jakości. Pnącze powinno posiadać etykietę, charakteryzować się mocnymi pędami, bez żadnych zmian chorobowych. Pędy powinny być soczyste, nie przesuszone, a system korzeniowy dobrze rozbudowany.

Przygotowanie podłoża

Podłoże należy oczyścić z chwastów oraz wszelkich zanieczyszczeń.

Dławisz okrągłolistny

Dławisz okrągłolistny - zdjęcie LidkaB

Sadzenie roślin

Dławiszowi warto zapewnić stanowisko zaciszne, mało wietrzne, co ma znaczenie w przypadku młodych roślin, zwłaszcza w okresie po posadzeniu. Starsze okazy są już wytrzymałe na nieprzychylne im warunki. Rośliny nabywamy głównie w pojemnikach, tak więc okres sadzenia zdecydowanie się wydłuża. Optymalnym okresem wysadzania roślin jest wiosna i jesień.

Jeżeli zdecydowaliśmy się na posadzenie pnącza przy ścianie, pamiętajmy o tym, że dołek powinien znajdować się około 50 cm od podpory. Ta odległość zapewni swobodny rozrost bryły korzeniowej. Roślinę należy posadzić pod lekkim skosem w kierunku podpory.

Wykopując dołek pamiętajmy, że powinien on być na tyle duży, aby bez problemu zmieściła się w nim bryła korzeniowa. Najlepiej gdy jego średnica będzie dwukrotnie wyższa niż bryły korzeniowej, podobnie z głębokością.

Na samym początku oddzielamy żyzną, wierzchnią warstwę podłoża od mniej żyznej, znajdującej się w głębszych warstwach. W razie potrzeby podłoże możemy uzupełnić piaskiem, jeżeli jest ono zbyt ciężkie. Glebę warto uzupełnić kompostem, który poprawi jej strukturę i zapewni łatwiejsze przyjęcie się rośliny. Ścianki dołu należy spulchnić, następnie wysypujemy warstwę żyźniejszego podłoża na spód i umieszczamy roślinę w dołku. Rozkładamy korzenie i przysypujemy żyznym podłożem. Podłoże gorszej jakości, wysypujemy na samym końcu. Pnącze sadzimy na taką samą głębokość jak w pojemniku. Przed posadzeniem, roślinę należy nasączyć wodą, najlepiej zanurzając je w pojemniku z  wodą. Po posadzeniu i obfitym podlaniu, podłoże ściółkujemy. Ponieważ dławisz jest rośliną  wijącą się lewoskrętnie, należy nakierować pędy na podporę, a w razie potrzeby także przywiązać.

Podlewanie

Pnącza po posadzeniu wymagają podlewania. W przypadku starszych okazów, podlewanie zazwyczaj jest zbędne, ponieważ roślina wytwarza bardzo rozbudowany system korzeniowy i bez problemu może pozyskiwać wodę z głębszych warstw podłoża.

Nawożenie

Celastrus jest rośliną tolerancyjną, a więc urośnie także na stanowisku mniej zasobnym. Należy pamiętać, że przy silnym nawożeniu, dławisz stanie się bardziej ekspansywny. W przypadku nawożenia, warto skorzystać z dobrze rozłożonego kompostu. Poprawi on strukturę podłoża, a także dostarczy roślinie w bezpiecznej ilości składników pokarmowych.

Dławisz okrągłolistny

Dławisz okrągłolistny - zdjęcie Arietta

Cięcie

Dławisze charakteryzują się silnym wzrostem, dlatego też powinny mieć zapewnione wysokie podpory. Pnącza uprawiane przy niewielkich kratach, ogrodzeniach itp. zazwyczaj wymagają korygowania poprzez cięcie. Dławisz nie boi się cięcia, wręcz przeciwnie, cięcie wpływa na niego pozytywnie, pobudzając roślinę do  krzewienia się. Ma to znaczenie zwłaszcza w przypadku starszych okazów, które mogą „łysieć” u dołu. W momencie sadzenia roślin, roślinę warto przyciąć, aby już na tym etapie pobudzić ją do krzewienia się. Podstawowe cięcie można przeprowadzić wiosną, a korygujące w okresie wegetacyjnym, zależnie od potrzeby.

Rozmnażanie

Chcąc rozmnożyć Celastrus, najlepiej dokonać tego wegetatywnie, gdyż posiadając wiedzę jakim okazem jest roślina mateczna (osobnik męski bądź żeński), mamy pewność jakiej płci roślinę uzyskamy. Poza tym sadzonki uzyskane metodą wegetatywną szybciej kwitną.

Najłatwiejszym sposobem wegetatywnego rozmnażania jest rozmnażanie poprzez sadzonki korzeniowe. Wystarczy pobrać około dziesięciocentymetrowy fragment korzenia i umieścić go w pojemniku z żyznym podłożem. Po około miesiącu powinniśmy uzyskać młodą roślinę.

Innym sposobem rozmnażania wegetatywnego są odkłady. Wybór długiego pędu, pozwoli na uzyskanie wielu sadzonek. Tego typu rozmnażanie polega na zagłębieniu pędu w kilku miejscach w podłożu, we wcześniej przygotowane dołki, które należy przysypać żyznym podłożem. Odkłady możemy sporządzić wiosną. Po wytworzeniu się korzeni, odcinamy ukorzeniony fragment pędu.

Rysunek. Rozmnażanie dławisza poprzez odkłady

Inne sposoby rozmnażania wegetatywnego to także rozmnażanie poprzez odrosty oraz sadzonki zielne.

Rozmnażanie wegetatywne polega na wysianiu stratyfikowanych nasion wiosną Korzystając z tego typu rozmnażania nie wiemy jakiej płci okaz będziemy posiadać, a poza tym takie rośliny później zakwitną. W sprzyjających warunkach roślina daje samosiew.


Zastosowanie

Opisane gatunki Celastrus to doskonała propozycja do okrywania wysokich, stabilnych podpór, drzew, kolumn, słupów, pergoli, krat, murów, ścian, altan itp. Mogą także posłużyć za roślinę okrywową. Szybki wzrost, małe wymagania, odporność na zanieczyszczenia, powodują że dławisze bardzo szybko „zazielenią” niejedną ścianę. Sprawią, że wysokie budynki staną się oazą zieleni, która zmieni oblicze naszego najbliższego otoczenia. W przypadku mniejszych podpór, roślina będzie miała pokrój bardziej krzewiasty z licznymi zwisającymi pędami. Warto je wykorzystać w ogrodzie przydomowym, działce, a także w zieleni miejskiej.

Tekst: Grzegorz Bogucki


Oceń artykuł:
przetwarzam....
5.00 / 9 razy oceniany

Komentarze do tego artykułu:


Tytuł:
Komentarz:
Imię:

Jaka to roślina

Bezpłatny biuletyn o kwiatach

Co to jest newsletter ?

Moje ulubione cebulowe kwiaty wiosenne to:

Krokusy

Szafirki

Tulipany

Hiacynty

Narcyzy

Zobacz wyniki

Kontakt z redakcją serwisu


Copyright © 2005 - 2014 SwiatKwiatow.pl

Zapisz się do naszego bezpłatnego biuletynu.

A będziesz otrzymywał informacje o uprawie roślin i kwiatów oraz pielęgnacji ogrodu. Kwiaty to Nasza pasja, którą chętnie się z tobą podzielimy.

Twój email::

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. [zamknij]