Newsletter serwisu


Brzoza brodawkowata (brzoza zwisła) Betula pendula

Rodzina brzozowate – Betulaceae
Gatunek- Betula pendula
Rodzaj brzoza – Betula

Kilka uwag o rodzaju
   

Rodzaj Betula obejmuje około 40 gatunków drzew i krzewów, występujących w umiarkowanej i chłodnej strefie półkuli północnej (Europa, Azja, Ameryka Północna). W Polsce możemy spotkać kilka naturalnie występujących gatunków rodzaju np. bardzo powszechną brzozę brodawkowatą (Betula pendula) oraz brzozę omszoną (Betula pubescens), brzozę karłowatą (Betula nana), brzozę czarną (Betula nigra), brzozę ojcowską (Betula oycoviensis)
   

Zazwyczaj są to bardzo malownicze, a zarazem zróżnicowane rośliny drzewiaste o bardzo zwiewnej koronie. Kora zależnie od gatunku biała, czarna, żółta, a nawet lekko wiśniowa, łuszcząca się strzępiasto bądź okrężnie. Liście zazwyczaj jajowate i piłkowane, rzadziej zaokrąglone oraz skrętoległe.  Brzozy należą do roślin jednopiennych o kwiatach zebranych w kotki. Męskie, widoczne już jesienią, natomiast żeńskie, ukazują się dopiero wiosną. Owoce mają postać drobnych orzeszków z błoniastymi skrzydełkami. Rozsypują się od jesieni aż do wiosny.
   

Należące do rodziny Betulaceae brzozy nie są wymagające i w dużej mierze stanowią gatunki pionierskie, które świetnie sobie radzą na ubogich glebach. Wymagają przede wszystkim słonecznego stanowiska, ponieważ są bardzo światłożądne    .
   

Brzozy należą do bardzo pospolitych drzew naszego krajobrazu, w stanie naturalnym występujące przede wszystkim na skrajach lasów, bezdrożach, polanach itp.
   

Ze względu na swoją dekoracyjność znalazły szerokie zastosowanie przy zadrzewianiu otwartego krajobrazu jak również miejskich terenów zielonych (parki, osiedla, skwery itp.) Charakteryzują się bardzo szybkim wzrostem, niestety nie są długowieczne i przeżywają zależnie od gatunku, od kilkudziesięciu do nawet 200 lat. Brzozy pięknie prezentują się jako solitery na tle trawnika jak również w grupach, w towarzystwie np. iglaków.

   

Warto pamiętać, że brzozy bardzo źle znoszą przesadzanie i najlepsze rezultaty przy zadrzewianiu większych terenów dają kilkuletnie siewki.

Pokrój
   

Betula pendula  należy do średniej wielkości drzew liściastych, zrzucających liście na zimę. Osiąga do 20- 30 m wysokości i charakteryzuje się luźną, kopulastą oraz ażurową koroną o wiotkich i zwisających gałązkach. Pień smukły o średnicy nie przekraczającej jednego metra. Gatunek często wielopienny. Brzoza brodawkowata zaliczana jest do drzew krótkowiecznych, żyjących około 100-150 lat.

Brzoza brodawkowa - pokrój

 

Brzoza brodawkowa - pokrój

Kora
   

Gatunek bardzo dekoracyjny ze względu na charakterystyczną korę, która u starszych drzew zachwyca kredowobiałą barwą, u nasady pnia ciemna i głęboko spękana.  Cienka, długo gładka,  okrężnie łuszcząca, a u młodych drzew brązowo-purpurowa.

Korzenie
   

System korzeniowy brzozy brodawkowatej zazwyczaj płytki, mocno rozgałęziony i sercowaty. Brak dostatecznej stabilności w przypadku silnych wiatrów.

Pędy
   

Młode pędy ciemne, delikatne, cienkie, nagie oraz szorstkie ze względu na obecność licznych jasnych brodawek.

Liście
   

Brzoza brodawkowata charakteryzuje się sezonowymi liśćmi, naprzemianległymi. Trójkątne do romboidalnych, podwójnie piłkowane z ostrym wierzchołkiem. U nasady klinowate, osiągają do około 4- 7 cm długości. Z wierzchu ciemnozielone, a od spodu jaśniejsze. Młode liście lepkie i lekko omszone. Ogonek liściowy do 3 cm długości. Liście rozwijają się już w kwietniu, a jesienią przebarwiają na złocistożółty kolor.

Brzoza brodawkowa - kora

 

Brzoza brodawkowa - kora

Kwiaty
   

Betula pendula  kwitnie w kwietniu i maju, jeszcze przed rozwojem liści bądź w czasie ich rozwoju.  Kwiaty rozdzielnopłciowe i zebrane w walcowate kotki, osiągające nawet do 10 cm długości. Kwiaty żeńskie lekko czerwonawe,  mniejsze od męskich oraz osadzone na szypułkach. W początkowym okresie wzniesione, a z czasem zwisające, podobnie jak kwiatostany męskie. Kwiaty męskie do 10 cm długości, żółtawe, bez szypułek i zwisające.

Owoce
   

Owoce brzozy brodawkowatej są liczne, drobne w formie oskrzydlonych orzeszków, dojrzewających pod koniec lata.

Występowanie
   

Gatunek występuje w Europie, Azji Zachodniej, Azji Mniejszej Kaukazie , a także północnym Iranie.
Brzoza brodawkowata należy do najpopularniejszych i najbardziej lubianych drzew, występujących w naszym rodzimym krajobrazie. Pospolita na terenie całego kraju, przede wszystkim na bardziej ubogich i piaszczystych glebach.

Wymagania
   

Betula pendula wymaga stanowisk słonecznych- jest wybitnie światłożądna. Poza tym nie jest wymagająca, jest bardzo tolerancyjna i bez problemu sobie radzi nawet na piaszczystych i jałowych nieużytkach. Doskonale znosi suszę. Łatwo rozsiewa się i należy do najczęstszych gatunków, samoistnie zadrzewiających nieużytki- gatunek pionierski. W pełni mrozoodporna i  wytrzymała na zanieczyszczenia powietrza.

Brzoza brodawkowa - liście

 

Brzoza brodawkowa - liście

Zastosowanie
   

Brzoza brodawkowata ze względu na swoją dekoracyjność oraz bardzo niewielkie wymagania stała się bardzo popularnym gatunkiem, wykorzystywanym do zadrzewiania zarówno otwartego krajobrazu jak i terenów zielonych. Liczne odmiany sprawiają, że mamy spore możliwości doboru brzozy brodawkowatej także do ogrodu. Poza tym może być sadzona na nieużytkach przemysłowych, wyrobiskach itp.
   

Betula pendula świetnie prezentuje się jako soliter na tle trawnika oraz w licznych grupach. Przy tworzeniu kompozycji należy pamiętać, że płytki i bardzo rozgałęziony system korzeniowy brzozy brodawkowatej sprawia, że niewiele roślin jest w stanie rosnąć w jej najbliższym otoczeniu.
   

Drewno brzozy brodawkowatej znalazło szerokie zastosowanie w przemyśle meblowym, papierniczym, a także do wyrobu drobnych przedmiotów codziennego użytku oraz dekoracyjnych. Poza tym wykorzystywane jest także jako opał.
   

Nie sposób nie wspomnieć także o właściwościach leczniczych brzozy brodawkowatej o działaniu rozkurczowym, moczopędnym oraz wzmacniającym.  Surowcem leczniczym jest sok brzozowy oraz liście.

Sok brzozowy- pozyskiwany z brzozy w okresie wiosennym, poprzez nacięcie pnia na głębokość około 2- 3 cm. Zawiera on przede wszystkim wodę i fruktozę. Poza tym witaminę C, flawonoidy, garbniki, olejek lotny, sole mineralne. Wykorzystywany także w kosmetyce.

Liście- zawierają witaminę C, B, kwasy organiczne, garbniki, flawonoidy, cukry, saponiny, olejek lotny. Zbiór surowca w maju i czerwcu.


Odmiany
   

Liczne, a zarazem bardzo zróżnicowane  odmiany brzozy brodawkowatej sprawiają, że każdy znajdzie coś dla siebie. Do najciekawszych odmian tego gatunku zaliczymy

• ‘Youngii’ – odmiana bardzo oryginalna o mniejszym przyroście niż gatunek, charakterystyczna ze względu na parasolowatą koronę. Nie osiąga dużych rozmiarów, maksymalnie do 6 m, zależnie od wysokości szczepienia. Jej malowniczość sprawia, że doskonale prezentuje się w eksponowanych miejscach np. w pobliżu miejsc wypoczynkowych czy też nad wodą. Nie powinno jej zabraknąć ani w małym, ani w dużym ogrodzie.

• ‘Purpurea’- odmiana osiągająca do około 10- 15 m wysokości o wzniesionych pędach i charakterystycznych ciemnoczerwonych liściach. Doskonała do ogrodów przydomowych jak również na miejskie tereny zielone.

• ‘Fastigiata’- odmiana piramidalna, charakterystyczna ze względu na swój wąsko kolumnowy pokrój. Osiąga nawet do 15 m wysokości i 4 m szerokości. Doskonała na szpalery, jako soliter oraz do naturalistycznych zestawień.

• ‘Crispa’- odmiana wyróżniająca się przede wszystkim postrzępionymi liśćmi, nadającymi jej delikatności. Osiąga do około 20 m wysokości.

• ‘Golden Cloud’- odmiana osiągająca do 10 m wysokości, interesująca ze względu na żółte liście.

• ‘Gracilis’- odmiana strzępolistna o bardzo ciekawym, nieregularnym i zwisającym pokroju. Ze względu na niewielkie rozmiary doskonała do małych ogrodów. Osiąga wysokość do 5 m.

Uwagi końcowe
   

W przypadku konieczności przycięcia brzozy brodawkowatej, cięcie przeprowadzamy w okresie letnim, ponieważ w okresie wiosennym drzewo silnie „płacze”, co je osłabia i negatywnie wpływa na jego wzrost.

Tekst: Grzegorz Bogucki


Oceń artykuł:
przetwarzam....
5.00 / 2 razy oceniany

Komentarze do tego artykułu:

Tytuł: uprawa brzozy

brok szczegółów uprawy,kiedy wysiew ,przechowywanie nasion

dodał: jerzy 2012-07-11 08:42:46

Tytuł: Wysiew nasion

Nasiona możemy wysiewać zaraz po zbiorze, jak również wiosną. Jeżeli chodzi o przechowywanie nasion, to w suchym i zabezpieczonym przed wilgocią pomieszczeniu, w papierowej torebce. Przy wiosennym siewie nie jest wymagana stratyfikacja. Gatunek daje liczne samosiejki, uprawa mało problematyczna :)

dodał: Miłośnik brzozowego piękna :) 2012-10-28 00:41:29

Tytuł: gubienie liści

dlaczego gubi liście w już od czerwca?.Czy to jakaś choroba

dodał: darek 2013-06-14 07:36:31


Tytuł:
Komentarz:
Imię:

Jaka to roślina

Bezpłatny biuletyn o kwiatach

Co to jest newsletter ?

Moje ulubione kwiaty są koloru

Białego

Czerwonego

Żółtego

Niebieskiego

Różowego

Zielonego

Zobacz wyniki

Kontakt z redakcją serwisu


Copyright © 2005 - 2014 SwiatKwiatow.pl

Zapisz się do naszego bezpłatnego biuletynu.

A będziesz otrzymywał informacje o uprawie roślin i kwiatów oraz pielęgnacji ogrodu. Kwiaty to Nasza pasja, którą chętnie się z tobą podzielimy.

Twój email::

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. [zamknij]